Bộ Giáo dục đề xuất tuyển sinh trường chuyên theo 3 khối, thay thi từng môn nhằm đánh giá toàn diện năng lực học sinh.
- Từ việc làm thuê đến sinh kế chủ động
- Kết nối sản vật địa phương với du lịch và thị trường
- Sắc cỏ hồng gọi bước chân người yêu thiên nhiên
Tối 10/11, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đã thông tin về những nội dung đáng chú ý trong dự thảo quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên. Theo ông Tài, việc đổi mới mô hình trường chuyên cần đặt mục tiêu phát hiện, bồi dưỡng tài năng trên nền tảng giáo dục toàn diện. Quá trình thực hiện phải thận trọng, bảo đảm ổn định, công bằng và quyền lợi học tập của học sinh.
Hiện nay, việc phân hóa học sinh theo từng môn chuyên từ sớm có thể khiến các em dành phần lớn thời gian cho môn dự tuyển. Điều này làm giảm cơ hội phát triển đồng đều những năng lực nền tảng, liên môn, nghiên cứu, sáng tạo và định hướng nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, nếu đánh giá chất lượng trường chuyên chủ yếu dựa vào thành tích thi học sinh giỏi và giải thưởng, kết quả chưa phản ánh đầy đủ quá trình phát triển tài năng cũng như sự trưởng thành lâu dài của học sinh. Dự thảo được xây dựng theo định hướng Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định trường chuyên là môi trường giáo dục chất lượng cao, có nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng và phát triển tài năng, đồng thời bảo đảm giáo dục toàn diện.
Ba khối tuyển sinh thay cho cách thi theo từng môn
Theo phương án được đề xuất, học sinh dự tuyển vào trường THPT chuyên sẽ lựa chọn một trong ba khối: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ. Cụ thể, khối Khoa học tự nhiên gồm các bài thi Toán nâng cao, Ngữ văn và đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên. Khối Khoa học xã hội gồm Ngữ văn nâng cao, Toán và đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội. Với khối Ngoại ngữ, thí sinh thi Toán, Ngữ văn và môn ngoại ngữ đăng ký dự tuyển.
Các bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên và khoa học xã hội được xây dựng trên yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục THCS. Nội dung tập trung vào khả năng đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề, không đòi hỏi học sinh phải có kiến thức chuyên sâu của từng môn.
Theo dự thảo, các bài thi nâng cao và bài thi ngoại ngữ có hệ số tối thiểu 2, những bài thi còn lại có hệ số 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo kỳ vọng phương thức này giúp đánh giá đầy đủ hơn nền tảng, tiềm năng của học sinh, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào việc luyện thi chuyên sâu một môn học từ sớm. Một điểm đáng chú ý là trúng tuyển theo khối không đồng nghĩa học sinh phải học chuyên sâu tất cả môn trong khối đó. Sau khi nhập học, các em được tư vấn, trải nghiệm và đăng ký môn chuyên sâu phù hợp với năng lực, sở thích và nguyện vọng.
Dự thảo đưa ra hai mốc triển khai phương thức tuyển sinh mới. Những trường đáp ứng đủ điều kiện có thể áp dụng từ năm học 2027/2028. Các trường chưa đáp ứng điều kiện tiếp tục tuyển sinh theo quy chế hiện hành và chuyển sang mô hình mới từ năm học 2028/2029.
Việc lựa chọn thời điểm không thực hiện đồng loạt. Sở Giáo dục và Đào tạo đối với trường chuyên thuộc tỉnh, hoặc cơ sở giáo dục đại học đối với trường trực thuộc, có trách nhiệm đánh giá điều kiện và phương án tuyển sinh của từng trường trước khi quyết định. Đối với học sinh đã trúng tuyển và đang học tại trường chuyên trước thời điểm quy định mới được áp dụng, dự thảo bảo đảm các em tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển sinh đến khi hoàn thành cấp học.
Riêng học sinh lớp 9 hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng cần tính đến quá trình học tập, ôn luyện và định hướng dự tuyển theo phương thức hiện hành. Vì vậy, việc thay đổi phải được xem xét thận trọng, thông tin đầy đủ và dành thời gian chuẩn bị phù hợp. Ông Thái Văn Tài nhấn mạnh, mốc năm học 2027-2028 mới là phương án đề xuất, không phải yêu cầu tất cả trường phải triển khai bằng mọi giá.
Bộ sẽ tiếp tục tiếp nhận ý kiến từ địa phương, trường chuyên, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh để đánh giá tác động trước khi hoàn thiện lộ trình. Chúng tôi kiên định với mục tiêu đổi mới nhưng không nóng vội trong tổ chức thực hiện. Sự ổn định, công bằng và quyền lợi học tập của học sinh phải được đặt lên hàng đầu”, ông Tài chia sẻ.
Ninh Lý (tổng hộp)
