Nông sản từng bước mở lối ra thị trường số

HẢI PHÒNG – Chính quyền và nông dân thành phố đang đưa nông sản lên các nền tảng số, mở rộng cơ hội tiếp cận người mua, trong đó một phiên phát trực tiếp tại xã Kiến Hải ghi nhận hơn 6 tấn dưa hấu được đặt mua.

Hoạt động này cho thấy cách bán hàng trực tuyến đang dần trở thành một kênh tiêu thụ mới bên cạnh chợ truyền thống và thương lái. Tuy nhiên, để duy trì sức mua và mở rộng thị trường, nông sản vẫn cần bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và khả năng giao hàng.

Livestream hai giờ, hơn 6 tấn dưa hấu được đặt mua

Sáng 3/11/2026, tại xã Kiến Hải, nông sản của người dân được giới thiệu trực tiếp trên mạng xã hội với sự tham gia của lãnh đạo UBND xã, các đoàn thể và đơn vị truyền thông. Chương trình được phát trên fanpage “Xã Kiến Hải” và tài khoản Facebook “Anh Hai quê”, kết nối người bán với khách hàng ở nhiều địa phương.

Dưa hấu được giới thiệu với mức giá 20.000 đồng/kg. Người mua có thể đặt hàng trực tiếp hoặc đến nhà văn hóa thôn Tú Sơn nhận sản phẩm. Sau hai giờ phát sóng, lượng dưa hấu được khách hàng đặt mua vượt 6 tấn.

Theo Báo Hải Phòng, đây là lần đầu xã Kiến Hải tổ chức livestream có sự tham gia trực tiếp của chính quyền để hỗ trợ nông dân tiêu thụ nông sản. Đáng chú ý, chương trình dành 10% kinh phí cho quỹ an sinh của thôn, kết hợp hoạt động bán hàng với đóng góp cho cộng đồng.

Từ một buổi phát trực tiếp, người trồng dưa có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn, còn chính quyền có thêm phương thức hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Dù vậy, lượng đơn hàng được chốt chưa đồng nghĩa toàn bộ sản phẩm đã đến tay người mua.

Hiệu quả thực tế cần được đánh giá thêm qua số đơn giao thành công, chi phí vận chuyển và khoản thu nhập cuối cùng mà người nông dân nhận được.

Vải thiều Thanh Hà tận dụng nền tảng số để tiếp cận khách hàng

Vải thiều Thanh Hà tại vùng trồng. (Ảnh minh họa: HPM)

Tại vùng vải thiều Thanh Hà, một số nhà vườn cũng chủ động sử dụng công nghệ để quảng bá và bán sản phẩm. Trong vụ vải năm 2026, anh Phạm Văn Kiên dùng điện thoại quay video, chụp ảnh những chùm vải chín rồi đăng tải lên Facebook.

Thông qua các buổi livestream, khách hàng có thể theo dõi quá trình thu hoạch, đóng gói và đặt mua trực tiếp từ nhà vườn. Cách làm này giúp người mua có thêm thông tin về sản phẩm, đồng thời rút ngắn khâu kết nối giữa người trồng và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, quảng bá trực tuyến chỉ là một phần của quá trình đưa nông sản đến thị trường xa. Vải thiều vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và bảo quản.

Theo số liệu công bố tháng 6/2026, xã Thanh Hà có gần 940 ha vải, trong đó hơn 250 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Địa phương có 17 vùng sản xuất với 60 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Để duy trì các tiêu chuẩn này, người trồng cần tuân thủ quy định về sử dụng vật tư nông nghiệp, kiểm soát dịch hại và ghi chép quá trình canh tác. Đây cũng là những điều kiện quan trọng để sản phẩm có thể tham gia các chuỗi cung ứng và tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Ở khâu tiêu thụ, Công ty CP Ameii Việt Nam thu mua vải từ các vùng liên kết để phục vụ xuất khẩu. Giám đốc Ngô Thu Hồng cho biết, trong giai đoạn cao điểm năm 2026, doanh nghiệp thu mua khoảng 20–30 tấn mỗi ngày, với tổng sản lượng dự kiến 800 tấn trong cả vụ, hướng tới các thị trường Australia, Mỹ và châu Âu.

Sau thu hoạch, vải được sơ chế, xử lý và đóng gói theo tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Tuy nhiên, do thời tiết bất lợi khiến sản lượng vải năm 2026 giảm, giá thu mua tăng; vì vậy, không thể xem mức giá bán cao hoàn toàn là kết quả của việc ứng dụng công nghệ số.

Giá trị lâu dài nằm ở khả năng tham gia chuỗi cung ứng có tiêu chuẩn, kiểm soát được nguồn gốc và có doanh nghiệp tổ chức tiêu thụ ổn định.

Muốn bán hàng trên mạng, phải xây dựng niềm tin

Phiên livestream giới thiệu đặc sản Hải Phòng. (Ảnh minh họa: HPM).

Từ dưa hấu Kiến Hải đến vải thiều Thanh Hà, các nền tảng trực tuyến đang mở thêm con đường đưa nông sản đến người tiêu dùng. Nhưng để biến sự quan tâm trên mạng thành thị trường ổn định, sản phẩm cần có thương hiệu, thông tin minh bạch và chất lượng được kiểm soát.

Ngày 26/9/2026, trong khuôn khổ Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại thuộc Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc mùa thu, các phiên livestream giới thiệu đặc sản Hải Phòng đã thu hút sự tham gia của các chủ thể OCOP và nhà sáng tạo nội dung.

Tại các gian hàng, sản phẩm như bánh đậu xanh, nước mắm và mật ong được giới thiệu cùng thông tin về nguyên liệu, quy trình sản xuất và câu chuyện thương hiệu. Trong đó có bánh đậu xanh Rồng vàng Hoàng gia với ba sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia và các dòng nước mắm truyền thống của Công ty TNHH Quang Hải.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm, việc kết hợp trưng bày trực tiếp với quảng bá trên nền tảng số giúp các chủ thể mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng và làm quen với phương thức kinh doanh mới.

Dù vậy, mức độ chuyển đổi số giữa các cơ sở sản xuất vẫn chưa đồng đều. Kết quả giám sát OCOP tại phường An Phong tháng 9/2026 ghi nhận 6 sản phẩm có sử dụng tem hoặc mã QR truy xuất nguồn gốc, nhưng mới có hai chủ thể xây dựng kênh giới thiệu trên nền tảng số.

Thực tế này cho thấy kỹ năng kinh doanh trực tuyến vẫn là trở ngại đối với nhiều cơ sở sản xuất nhỏ. Có sản phẩm tốt và thông tin nguồn gốc rõ ràng là điều kiện cần, nhưng người bán còn phải biết xây dựng nội dung, vận hành gian hàng và tổ chức giao hàng.

Ngày 5/11/2026, Sở Công Thương Hải Phòng phối hợp với TikTok Việt Nam tổ chức hướng dẫn hơn 120 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh về xây dựng gian hàng, sáng tạo nội dung và livestream bán hàng. Hoạt động này góp phần bổ sung kỹ năng số cho người sản xuất, song kết quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, uy tín của người bán và khả năng hoàn tất đơn hàng.

Công nghệ có thể giúp nông sản tiếp cận thêm khách hàng, nhưng không thể thay thế quy trình sản xuất chuyên nghiệp và trách nhiệm bảo đảm chất lượng. Khi vùng trồng có dữ liệu đáng tin cậy, sản phẩm được kiểm soát và người bán làm chủ phương thức kinh doanh trực tuyến, livestream mới có thể trở thành một mắt xích hiệu quả trong chuỗi tiêu thụ bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Bùi Thoại (tổng hợp)