Lời khai về 180 triệu đồng trong vụ án mỏ cát

Hà Nội – Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát, khai đã đưa tổng cộng 180 triệu đồng cho cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang trong quá trình giải quyết các thủ tục liên quan đến mỏ cát.

Ngày 12-11, TAND TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử ông Lê Đức Giang (53 tuổi) cùng 10 bị cáo trong vụ án liên quan đến chuyển nhượng, cấp phép và khai thác cát trái quy định tại Thanh Hóa. Tại phiên tòa, Nguyễn Xuân Tùng trình bày quá trình nhận chuyển nhượng mỏ, tìm gặp ông Giang và tổ chức hoạt động khai thác sau khi được cấp phép.

Năm 2022, Tùng cùng các cổ đông góp vốn nhận chuyển nhượng quyền khai thác một mỏ cát từ Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm. Mặc dù mỏ đang phải dừng hoạt động, nhóm này vẫn quyết định đầu tư với tổng giá trị giao dịch hơn 62 tỉ đồng, mỗi cổ đông góp khoảng 15 tỉ đồng.

Tại phiên tòa, Tùng thừa nhận hợp đồng chuyển nhượng giữa hai doanh nghiệp chỉ ghi giá trị hơn 2,5 tỉ đồng, thấp hơn nhiều so với số tiền thực tế đã thỏa thuận. Bị cáo cho biết việc xuất hóa đơn với mức giá này do phía Công ty Thanh Tâm chủ động thực hiện và đến nay đã nhận thức được “mục đích của việc ghi giá thấp là để doanh nghiệp chuyển nhượng trốn thuế”.

Để tiếp quản mỏ và đưa vào khai thác, doanh nghiệp phải hoàn tất nhiều thủ tục, trong đó có việc xin chấp thuận của UBND tỉnh Thanh Hóa. Do đã quen biết từ trước, Tùng chủ động hẹn gặp ông Lê Đức Giang tại phòng làm việc để trình bày việc mua lại mỏ và đề nghị tạo điều kiện giải quyết hồ sơ.

Theo lời khai của Tùng, bị cáo từng mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng ông Giang không nhận. Những lần đầu tiếp xúc, cựu phó chủ tịch tỉnh đều từ chối khoản tiền này.

Sau khi mỏ được cấp giấy phép khai thác, Tùng tiếp tục đến gặp ông Giang vào các dịp lễ, Tết và đưa tiền. Tổng số tiền mà bị cáo khai đã đưa qua những lần này là 180 triệu đồng.

Đại diện Viện kiểm sát thực hành quyền công tố tại phiên tòa. (Ảnh minh họa: HPM)

Theo cáo trạng, trong quá trình giải quyết hồ sơ chuyển nhượng và cấp phép khai thác mỏ, Tùng đã đưa tiền cho ông Giang cùng một số cán bộ dưới hình thức bồi dưỡng, quà biếu. Ngoài khoản 180 triệu đồng ông Giang bị cáo buộc nhận, ba cựu cán bộ khác được xác định nhận tổng cộng 115 triệu đồng.

Viện kiểm sát cáo buộc những sai phạm trong quá trình thẩm định, tham mưu và cấp phép đã tạo điều kiện để Công ty Thiên An Phát khai thác vượt trữ lượng còn lại của mỏ, gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 5,18 tỉ đồng. Gia đình ông Giang đã nộp 1,18 tỉ đồng khắc phục hậu quả, theo số liệu ghi trong phụ lục cáo trạng.

Hoạt động khai thác vượt phép gần 435.000m³ cát

Sau khi được cấp phép, Công ty Thiên An Phát tổ chức khai thác cát hằng ngày, từ khoảng 7h đến 17h. Thay vì tập trung khai thác và phân chia lợi nhuận chung, các cổ đông thống nhất luân phiên, mỗi người phụ trách khai thác trong một tháng.

Tùng cho biết các cổ đông đều tham gia giám sát hoạt động, còn bị cáo chịu trách nhiệm chính về công việc của doanh nghiệp. Giải thích trước chủ tọa Lê Quang Chiều về cách phân chia này, Tùng nói mục đích là bảo đảm quyền lợi công bằng cho những người góp vốn và quá trình thực hiện không phát sinh mâu thuẫn.

Về sản lượng, Tùng khai doanh nghiệp ban đầu khai thác đúng mức được cấp phép nhưng sau đó đã vượt giới hạn cho phép. Bị cáo cho rằng hoạt động vẫn nằm trong phạm vi mỏ, đồng thời thừa nhận giá trị lượng cát khai thác vượt phép khoảng 75 tỉ đồng.

Theo cáo trạng, từ tháng 4-2023 đến tháng 3-2025, công ty đã khai thác hơn 582.000m³ cát ở thể tự nhiên, trong khi giấy phép chỉ cho phép khai thác hơn 147.000m³. Như vậy, lượng cát vượt phép gần 435.000m³, có trị giá gần 76 tỉ đồng.

Tùng thừa nhận đã hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng từ hoạt động khai thác trái phép và cho biết đã nộp khoảng 6 tỉ đồng để khắc phục hậu quả. Các cổ đông còn lại cũng được phân chia lợi nhuận từ hoạt động của doanh nghiệp.

Các bị cáo tại phiên tòa xét xử vụ án liên quan đến hoạt động khai thác cát ở Thanh Hóa. (Ảnh minh họa: HPM)

Ngoài hành vi liên quan đến khai thác khoáng sản, Tùng còn bị truy tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Theo cáo buộc, trong giai đoạn doanh nghiệp khai thác hơn 147.000m³ cát, số lượng được kê khai chỉ khoảng 32.000m³, việc để ngoài sổ sách một phần doanh thu, tài sản gây thiệt hại về thuế hơn 8 tỉ đồng.

Tại phiên tòa, Tùng cho biết doanh nghiệp từng được đoàn thanh tra kiểm tra và chỉ ra một số vi phạm hành chính. Tuy nhiên, theo lời khai của bị cáo, đoàn thanh tra không phát hiện hành vi khai thác vượt sản lượng được cấp phép.

Các cổ đông khác cũng lần lượt được thẩm vấn về quá trình nhận chuyển nhượng và hoạt động của công ty. Nguyễn Gia Hải khai đã biết giá trị ghi trong hợp đồng không phản ánh đúng số tiền giao dịch thực tế ngay từ khi tham gia nhận chuyển nhượng mỏ, nhưng cho rằng mục đích ban đầu chỉ là góp vốn đầu tư cùng Tùng.

Trong khi đó, Nguyễn Thị Cúc thừa nhận sai phạm và đề nghị được nộp 2,2 tỉ đồng để thay cho hình phạt tù đối với tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Chủ tọa cho biết hội đồng xét xử sẽ xem xét đề nghị này.

Theo cáo trạng, ngoài nhóm doanh nghiệp, bốn cựu cán bộ gồm Lê Đức Giang, Phạm Văn Hoành, Nguyễn Thế Hùng và Nguyễn Văn Tâm bị cáo buộc có sai phạm trong quá trình giải quyết hồ sơ chuyển nhượng, cấp phép khai thác mỏ cát.

Trong đó, ông Giang là người ký văn bản chấp thuận chuyển nhượng và giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát. Cơ quan công tố xác định các bị cáo không thực hiện đúng trách nhiệm thẩm định, tham mưu và kiểm tra hồ sơ, dẫn đến việc cấp phép khai thác vượt trữ lượng còn lại của mỏ, gây thất thoát tài sản nhà nước hơn 5,18 tỉ đồng.

Bùi Thoại (tổng hợp)