Đột quỵ ngày càng trẻ hóa: Cảnh báo và cách phòng ngừa

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa, không chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà còn đe dọa người trẻ với lối sống thiếu khoa học. Chỉ cần nhận biết nhanh trong 30 giây và cấp cứu kịp thời, chúng ta có thể cứu sống một mạng người, giảm nguy cơ tử vong và tàn phế

Nhận diện sớm đột quỵ bằng quy tắc BEFAST

Đột quỵ thường đến đột ngột, khó lường trước. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần ghi nhớ quy tắc BEFAST để nhận diện nhanh:
B (Balance): Mất thăng bằng, đi loạng choạng.
E (Eyes): Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột.
F (Face): Mặt méo, miệng lệch khi cười.
A (Arms): Một tay yếu, khó nâng lên.
S (Speech): Nói khó, ngọng hoặc không hiểu lời người khác.
T (Time): Gọi ngay 115 và ghi nhớ thời điểm phát bệnh.

Đặc biệt, khi xuất hiện cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – triệu chứng chỉ kéo dài 10–20 phút rồi biến mất – nguy cơ đột quỵ thật trong vòng 48 giờ có thể lên tới 10%. Vì vậy; dù triệu chứng biến mất, người bệnh vẫn cần đến viện ngay.

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa do lối sống thiếu khoa học

Không còn là “căn bệnh của người già”, ngày nay, đột quỵ ngày càng trẻ hóa và xuất hiện ở người trong độ tuổi 20–30. Nguyên nhân chính đến từ những thói quen xấu:

Thức khuya, thiếu ngủ: Ngủ dưới 6 tiếng/ngày, nguy cơ đột quỵ tăng gấp 4,5 lần.
Ngồi lâu, ít vận động: Ngồi liên tục trên 8 giờ dễ hình thành cục máu đông.
Ăn mặn, nhiều dầu mỡ: Làm tăng huyết áp, gây xơ vữa mạch máu.
Phụ nữ: Mang thai, dùng thuốc tránh thai lâu năm hoặc bước vào giai đoạn tiền mãn kinh dễ gặp nguy cơ cao.
Giới trẻ mê game, eSports: Ngồi lâu, căng thẳng, uống ít nước khiến nguy cơ đột quỵ tăng gấp 3 lần.

Nếu một người có từ 2 yếu tố nguy cơ trở lên như ăn mặn, ít vận động, hay thức khuya, thừa cân… các bác sĩ khuyến cáo nên khám sức khỏe sớm để tầm soát bệnh.

Phòng ngừa đột quỵ từ những thói quen đơn giản

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa — Cấp cứu đột quỵ: Mỗi phút đều quý giá (Ảnh: internet).

Các chuyên gia ví von: “Vá lỗ rò mạch máu não” chính là phòng ngừa sớm. Mỗi người có thể giảm nguy cơ đột quỵ bằng những thay đổi nhỏ nhưng hiệu quả:

Ăn uống lành mạnh: Hạn chế muối (≤5g/ngày), giảm dầu mỡ, đường, nước ngọt; tăng rau xanh và cá.
Tập thể dục thường xuyên: 150 phút/tuần với các hoạt động vừa phải như đi bộ nhanh, bơi lội.
Không ngồi lâu: Sau mỗi giờ làm việc, nên đứng dậy vận động ít nhất 5 phút.
Bỏ thuốc lá, hạn chế bia rượu: Sau 1 năm bỏ thuốc, nguy cơ đột quỵ giảm một nửa.
Với những người có bệnh nền, việc dùng thuốc theo chỉ định là bắt buộc:
Cao huyết áp: Uống thuốc hạ áp đều đặn.
Mỡ máu cao: Dùng statin để giảm cholesterol, ngăn ngừa xơ vữa.
Tiểu đường: Kiểm soát đường huyết, kết hợp thuốc chống kết tập tiểu cầu.
Rung nhĩ: Bắt buộc dùng thuốc chống đông để ngăn cục máu đông.

Cấp cứu đột quỵ: Mỗi phút đều quý giá

Các bác sĩ nhấn mạnh: “Mỗi phút trôi qua, 1,9 triệu tế bào não chết đi. Trễ 1 giờ, tỷ lệ cứu sống giảm 10%.” Vì vậy,;cấp cứu kịp thời quyết định sự sống còn của bệnh nhân.

Đột quỵ thiếu máu não: Có thể tiêm thuốc tiêu sợi huyết trong 4,5 giờ đầu hoặc lấy huyết khối trong vòng 6–24 giờ.

Đột quỵ xuất huyết não: Phẫu thuật lấy máu tụ, kiểm soát huyết áp, ngăn tái xuất huyết.

“Thời gian chính là não bộ” – càng phát hiện và xử trí sớm, khả năng hồi phục càng cao.

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa, không còn giới hạn độ tuổi

Đột quỵ ngày càng trẻ hóa; trở thành “kẻ giết người thầm lặng” ở mọi lứa tuổi. Ngay từ tuổi 20, mạch máu đã có dấu hiệu lão hóa; đến 30 tuổi, lối sống thiếu khoa học càng dễ biến cơ thể thành một “quả bom hẹn giờ”. Chỉ bằng việc thay đổi thói quen sống; tầm soát định kỳ và xử trí kịp thời; chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ não bộ.

Theo: MUC Women