Chỉ trong nửa đầu năm 2025, lực lượng chức năng trên cả nước đã xử lý hơn 50.000 vụ liên quan đến buôn lậu, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ. Con số này phản ánh tình hình vi phạm ngày càng phức tạp, đòi hỏi cơ chế bảo vệ mạnh mẽ và giải pháp đồng bộ hơn.
- PDD ghi nhận doanh thu Temu cao hơn dự báo
- Trung Quốc đối diện rủi ro bồi thường lớn từ các dự án Vành đai và Con đường
- Hé lộ ý nghĩa món quà Tổng thống Hàn Quốc tặng Tổng thống Donald Trump
Sở hữu trí tuệ – Nền tảng cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Tại diễn đàn “Hoàn thiện chính sách tài sản trí tuệ – Động lực cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo” do VCCI tổ chức chiều 26/8, ông Nguyễn Thành Nam, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhấn mạnh sở hữu trí tuệ (SHTT) là công cụ then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Trong bối cảnh kinh tế số và hội nhập toàn cầu, SHTT không chỉ là lá chắn bảo vệ sáng tạo, mà còn là bệ phóng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vi phạm quyền SHTT chưa thuyên giảm mà ngày càng gia tăng.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý hơn 50.400 vụ buôn lậu, hàng giả và vi phạm SHTT, với giá trị lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Riêng lĩnh vực nhãn hiệu có 1.430 vụ xâm phạm, mức phạt hơn 18 tỷ đồng, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm 2024.
Thủ đoạn ngày càng tinh vi trên môi trường số
Ông Nam cảnh báo, hàng giả và hàng nhái không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng mà còn bóp méo cạnh tranh, làm suy yếu doanh nghiệp chân chính. Xu hướng vi phạm chuyển mạnh sang thương mại điện tử và mạng xã hội, với quy mô lớn và thủ đoạn tinh vi.
Trong khi đó, các công cụ truy xuất nguồn gốc còn hạn chế, nhận thức xã hội về SHTT chưa cao, khiến công tác kiểm soát thêm khó khăn. Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương mới, trong đó có Nghị quyết 57/NQ-TW (22/12/2024) của Bộ Chính trị, yêu cầu hoàn thiện pháp luật về SHTT, tài sản số và dữ liệu. Bộ Công Thương cũng đang xây dựng thông tư về truy xuất nguồn gốc, áp dụng cho 8 nhóm sản phẩm bắt buộc, hướng tới mô hình hợp tác ba bên giữa Nhà nước – doanh nghiệp – người tiêu dùng.
Tổn thất lớn cho doanh nghiệp chân chính
Tại diễn đàn, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp phản ánh mức độ thiệt hại ngày càng nặng nề. Luật sư Mai Thị Thảo (TAT Law Firm) cho biết, giá trị thương hiệu có thể chiếm tới 30-50% tổng giá trị doanh nghiệp, nhưng tình trạng đạo nhái vẫn phổ biến, từ bao bì, tên thương mại cho đến hành vi “đăng ký nhãn hiệu trước chủ sở hữu”.
Ông Bông Hoa Việt, cố vấn Công ty CP Nhựa Bình Minh, chia sẻ rằng hàng giả không còn là “chuyện trên báo” mà xuất hiện ngay ngoài thị trường. Từ ống nhựa, phụ kiện đến bao bì, logo đều bị sao chép nguyên vẹn, thậm chí doanh nghiệp bị “mượn danh” để ký hợp đồng. Nhiều vụ việc rơi vào bế tắc do kẽ hở pháp lý, chi phí xử lý hàng năm lên tới hàng chục tỷ đồng.
Tương tự, Yến Sào Khánh Hòa cũng đối diện tình trạng hàng nhái tràn lan trên sàn thương mại điện tử, bán với giá rẻ, nhiều vụ kéo dài nhiều năm chưa giải quyết. Những tổn thất này không chỉ khiến doanh nghiệp mất thị phần, mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Giải pháp: Siết quản lý và đồng hành cùng doanh nghiệp
Theo ông Võ Tân Thành, Phó chủ tịch VCCI, tài sản vô hình hiện chiếm hơn 50% giá trị doanh nghiệp toàn cầu, nhưng tại Việt Nam mới đạt 26%. Luật SHTT dù đã sửa đổi nhiều lần từ khi ban hành năm 2005, nhưng chưa theo kịp tốc độ phát triển của tài sản phi truyền thống.
Các chuyên gia kiến nghị: cần hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chế tài xử phạt, vận hành hiệu quả Tòa chuyên trách SHTT, mở rộng giám định độc lập và ứng dụng công nghệ số trong bảo vệ thương hiệu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phải chủ động nhận diện, cảnh báo và phối hợp với người tiêu dùng để hình thành “lá chắn mềm” chống hàng giả.
Ông Nguyễn Thành Nam khẳng định: “Hoàn thiện chính sách sở hữu trí tuệ là động lực then chốt để doanh nghiệp Việt Nam đổi mới và cạnh tranh toàn cầu. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ đồng hành cùng VCCI và các bên liên quan, nhằm lành mạnh hóa thị trường và bảo vệ doanh nghiệp sáng tạo”.
Theo: dantri
