Johatsu ở Nhật Bản: Khi biến mất trở thành lối thoát

Đối mặt áp lực tài chính, hôn nhân và nghề nghiệp, hàng chục nghìn người Nhật chọn Johatsu, rời bỏ mọi ràng buộc để sống ẩn danh.

Johatsu ở Nhật Bản và nguyên nhân ẩn sau lựa chọn

Thuật ngữ Johatsu dùng để chỉ những người đột ngột biến mất, không để lại dấu vết. Bộ phim tài liệu Johatsu: Into Thin Air mới đây một lần nữa khơi lại sự chú ý về vấn đề này. Các nhà xã hội học nhận định mong muốn biến mất bắt nguồn từ sự xấu hổ khi không đáp ứng kỳ vọng xã hội.

Không ít người lựa chọn Johatsu thay vì tự sát, bởi cái chết để lại gánh nặng tài chính cho người thân, từ phí quản lý nhà cửa đến trách nhiệm trả nợ. Biến mất trở thành giải pháp ít tốn kém và giảm thiểu hậu quả cho gia đình.

Johatsu ở Nhật Bản và lỗ hổng hệ thống hỗ trợ

Trước năm 2010, hệ thống hỗ trợ gần như không tồn tại. Các trung tâm tạm lánh, đường dây nóng hay biện pháp bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình đều hạn chế. Từ năm 2010 đến 2016, số vụ bạo lực gia đình được báo cáo tăng từ 34.000 lên 70.000, khiến nhiều phụ nữ chọn biến mất thay vì tìm sự trợ giúp công khai.

Từ giữa những năm 1990, Nhật Bản ghi nhận khoảng 80.000 “johatsu” mỗi năm. (Ảnh: internet)

Trong khi đó, pháp luật Nhật Bản không có quy định buộc một người phải duy trì liên lạc với gia đình. Theo nhà xã hội học Hiroki Nakamori, điều này tạo điều kiện để việc biến mất trở nên dễ dàng hơn so với nhiều quốc gia phương Tây.

Hệ lụy dài hạn của Johatsu ở Nhật Bản

Hiện tượng này tạo nên một xã hội ngầm, nơi dịch vụ thám tử, “chuyển nhà ban đêm” hay các khu vực dành cho người ẩn danh phát triển mạnh. Tuy nhiên, chỉ một tỷ lệ nhỏ người mất tích được tìm thấy thành công.

Đối với “johatsu”, quá khứ quay trở lại ám ảnh họ mỗi khi nhắc lại (Ảnh: internet)

Theo Hiệp hội hỗ trợ tìm người mất tích Nhật Bản, chỉ 47% trường hợp được tìm thấy trong ngày, còn 10% biến mất vĩnh viễn. Sự im lặng từ phía gia đình cùng tâm lý giữ thể diện khiến Johatsu tiếp tục trở thành một vòng lặp khó phá vỡ.

Johatsu, từ góc nhìn xã hội, không chỉ phản ánh khủng hoảng cá nhân mà còn là dấu hiệu cho thấy hệ thống hỗ trợ chưa theo kịp thực tế, để hàng chục nghìn người mỗi năm phải chọn sống ngoài lề xã hội.

Theo: VnExpress