Tập Cận Bình phô trương tầm nhìn Trung Quốc về trật tự toàn cầu mới tại lễ duyệt binh

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ chủ trì cuộc duyệt binh lớn nhất trong lịch sử nước này vào ngày 3/9, nhân kỷ niệm 80 năm chiến thắng Nhật Bản trong Thế chiến II, trong bối cảnh Bắc Kinh tìm cách định vị mình là người bảo vệ trật tự quốc tế thay thế Mỹ giữa lúc địa chính trị thế giới bất ổn.

Màn phô diễn sức mạnh quân sự và ngoại giao

Hơn 20 nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, sẽ tham dự sự kiện “Ngày Chiến thắng” tại Bắc Kinh. Đây là lần đầu tiên sau 66 năm, một lãnh đạo Triều Tiên dự lễ duyệt binh ở Trung Quốc.

Cuộc diễu hành sẽ trình diễn các khí tài hiện đại như tên lửa siêu thanh, máy bay không người lái và được dự đoán trở thành hình ảnh biểu tượng của một “trục biến động” thách thức phương Tây.

Neil Thomas, chuyên gia tại Trung tâm phân tích Trung Quốc thuộc Viện chính sách xã hội châu Á, nhận định: “Sự hiện diện của Putin, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Kim Jong Un nhấn mạnh vai trò của Trung Quốc như cường quốc độc tài hàng đầu thế giới”.

Theo Tân Hoa Xã, lễ duyệt binh sẽ bắt đầu lúc 9 giờ sáng (0100 GMT).

Thông điệp chính trị và ngoại giao

Trước thềm sự kiện, ông Tập đã kêu gọi xây dựng một thế giới đa cực, bình đẳng hơn tại Diễn đàn An ninh khu vực ở Thiên Tân, đồng thời thúc đẩy “quan điểm lịch sử đúng đắn” về Thế chiến II.

Các nhà phân tích cho rằng cuộc diễu hành là một phần trong “cuộc chiến ký ức” mà Trung Quốc và Nga đang tiến hành nhằm đưa ra một cách diễn giải thay thế cho câu chuyện lịch sử của phương Tây, nhấn mạnh vai trò của họ trong việc đánh bại phát xít.

Sự kiện này cũng được xem là cơ hội để Bắc Kinh củng cố ảnh hưởng ngoại giao, đặc biệt khi số lượng lãnh đạo từ Trung Á, Tây Á và Đông Nam Á tham dự cao hơn so với cuộc duyệt binh năm 2015.

Tác động trong nước

Các biện pháp an ninh chặt chẽ đã khiến trung tâm Bắc Kinh gần như tê liệt nhiều tuần qua. Chính quyền huy động hàng chục nghìn tình nguyện viên và đảng viên Đảng Cộng sản để giám sát trật tự xã hội.

Theo ước tính của quan chức Đài Loan, chi phí tổ chức duyệt binh lên tới 5 tỷ USD, tương đương khoảng 2% ngân sách quốc phòng Trung Quốc.

Dù chính phủ nỗ lực thúc đẩy tinh thần yêu nước, một số cư dân bày tỏ sự hoài nghi. “Tôi hy vọng họ sẽ chi ít hơn và dành tiền để cải thiện đời sống người dân”, một bình luận từng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc viết, trước khi bị gỡ bỏ.

Nguồn: Reuters