AI ngày càng phổ biến, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ chậm ứng dụng công nghệ này hơn nam giới. Nguyên nhân đến từ lo ngại đạo đức, uy tín và tác động xã hội.
- .Sự cố ô tô chở dầu diesel vỡ téc tại Hà Nội
- Tham nhũng trong cơ quan chống tham nhũng: Thách thức niềm tin
- Bắt quả tang 2 nhân viên karaoke bán ma túy cho khách tại quán Sơn Bình 2
Khoảng cách giới trong công nghệ AI qua số liệu
Nghiên cứu của phó giáo sư Rembrand Koning (Harvard) chỉ ra phụ nữ sử dụng AI ít hơn nam giới khoảng 20% trên phạm vi toàn cầu. Trong giai đoạn từ tháng 11/2022 đến tháng 5/2024, dữ liệu cho thấy phụ nữ chỉ chiếm 42% người dùng ChatGPT, 42,4% của Perplexity và 31,2% của Claude.
Đáng chú ý, theo Deloitte, tỷ lệ phụ nữ Mỹ dùng AI tạo sinh năm 2023 chỉ bằng một nửa nam giới. Năm 2024, khoảng cách có thu hẹp nhưng vẫn hiện hữu. Ở một khảo sát khác với 18.000 lao động tại 11 ngành nghề, phụ nữ ít dùng ChatGPT hơn nam giới 16%, ngay cả khi làm việc trong cùng lĩnh vực và vị trí.
Nguyên nhân khiến phụ nữ e ngại AI
Các nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ thường lo lắng về đạo đức và uy tín khi dùng AI. Họ sợ bị đồng nghiệp coi là thiếu năng lực, dựa dẫm vào công nghệ hay thậm chí gian lận. Forbes cho rằng đây là rào cản tâm lý quan trọng.
Bên cạnh đó, phụ nữ chủ yếu sử dụng AI cho những tác vụ phụ trợ như viết, biên tập hoặc lặp lại quy trình, thay vì coi công cụ này như một đối tác chiến lược để ra quyết định. Tính thận trọng giúp họ hạn chế rủi ro, nhưng cũng khiến họ chậm khai thác trọn vẹn tiềm năng của AI.
Hạn chế trong việc ứng dụng AI có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ những lợi ích năng suất mà công nghệ mang lại. Anders Humlum, phó giáo sư kinh tế tại Đại học Chicago, cho biết AI tạo sinh giúp tăng đáng kể hiệu quả công việc. Việc phụ nữ ít dùng đồng nghĩa với nguy cơ tụt hậu trong phát triển kỹ năng số.
Khoảng cách này còn có thể nới rộng chênh lệch thu nhập và cơ hội nghề nghiệp giữa hai giới. Nghiêm trọng hơn, nếu AI chủ yếu được đào tạo từ dữ liệu người dùng nam giới, công nghệ có thể vô tình củng cố định kiến giới, tạo nên những thành kiến khó xóa bỏ trong xã hội số.
Góc nhìn từ các nữ lãnh đạo và học giả
Phó giáo sư Alisa Sydow (Trường Kinh doanh ESCP) cho rằng nhiều nữ lãnh đạo startup hứng thú với AI nhưng luôn đặt câu hỏi về đạo đức và tác động lâu dài. Họ quan tâm đến lòng tin của khách hàng, quyền riêng tư dữ liệu và sự minh bạch.
Khác với nam giới thường tập trung vào tốc độ tung sản phẩm, phụ nữ lại cân nhắc đa chiều. Cách tiếp cận này thể hiện sự cẩn trọng và tầm nhìn dài hạn, nhưng đồng thời cũng góp phần lý giải vì sao tỷ lệ ứng dụng AI của phụ nữ vẫn thấp hơn.
Giải pháp thu hẹp khoảng cách giới tính
Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp nên triển khai chương trình đào tạo toàn diện, từ hội thảo, khóa học trực tuyến đến cố vấn cá nhân. Theo Ritu Jyoti, Giám đốc nghiên cứu tại International Data, việc bình thường hóa sử dụng AI và nêu gương thành công từ phụ nữ là yếu tố then chốt.
Ngoài ra, một số ý kiến cho rằng doanh nghiệp có thể khuyến khích, thậm chí buộc nhân viên dùng thử AI để vượt qua rào cản tâm lý ban đầu. Khi phụ nữ trực tiếp trải nghiệm lợi ích, họ sẽ tăng sự tự tin và dần coi AI là công cụ hỗ trợ hữu hiệu thay vì rủi ro tiềm ẩn.
Nguồn: vnexpress
