Vaccine Enteromix của Nga mở ra kỳ vọng kéo dài sự sống cho bệnh nhân ung thư, nhưng giới chuyên môn cho rằng cần thêm dữ liệu và chính sách chi trả.
- Người mua vàng lãi lớn nhờ giá tăng kỷ lục
- Máy bay ngày tân thế hệ mới của Mỹ có chuyến bay đầu tiên
- Cá trích giàu omega-3 không thua kém cá hồi
Vaccine ung thư của Nga và bước tiến mới trong điều trị
Trong hành trình chống lại ung thư, những khoảnh khắc bất lực của bác sĩ khi phải thông báo bệnh nhân không còn cơ hội điều trị luôn là nỗi ám ảnh. ThS.BS Nguyễn Duy Anh (chuyên khoa ung bướu) kể, ông từng điều trị một bệnh nhân 19 tuổi bị sarcoma mô mềm. Dù được hóa – xạ trị tích cực, sau 6 tháng, bệnh không đáp ứng. Trước khi qua đời, bệnh nhân chỉ ước còn một năm để học tiếp và đưa mẹ đi du lịch.
Chính từ những câu chuyện đau lòng ấy, mọi tiến bộ y học giảm độc tính và cá thể hóa điều trị đều được giới chuyên môn đặc biệt quan tâm. Thông tin Nga công bố vaccine mARN cá nhân hóa – Enteromix sẵn sàng được sử dụng lâm sàng đã gây chú ý lớn.
Theo WHO, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 165.000 ca ung thư mới và khoảng 115.000 ca tử vong. Những bệnh phổ biến gồm gan, phổi, dạ dày, vú và đại trực tràng. Vaccine Enteromix vì vậy được xem là tia hy vọng mới.
Vaccine-Hứa hẹn nhưng cần thêm dữ liệu
BS Duy Anh nhận định, vaccine chống ung thư không phải khái niệm mới. Hiện có hai dạng chính:
- Vaccine phòng ngừa như HPV, viêm gan B đã được ứng dụng rộng rãi.
- Vaccine điều trị kích hoạt hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư – vẫn đang trong thử nghiệm lâm sàng.
Ông nhấn mạnh, tuyên bố “hiệu quả 100%” cần thận trọng bởi ung thư rất phức tạp. Để chứng minh, vaccine phải trải qua thử nghiệm pha III với cỡ mẫu lớn, đa trung tâm, so sánh với phác đồ chuẩn và theo dõi dài hạn.
Bác sĩ Dhiren Bhatia – cựu cố vấn WHO – cũng lưu ý thử nghiệm giai đoạn I của Enteromix chỉ có 48 bệnh nhân, chủ yếu để đánh giá an toàn. Để khẳng định hiệu quả, cần thêm dữ liệu về tỷ lệ sống, đáp ứng sau 6-12 tháng.
Theo Cơ quan Y sinh Liên bang Nga (FMBA), Enteromix sẽ được dùng trước tiên cho bệnh nhân ung thư đại trực tràng, sau đó mở rộng sang phổi, vú và tụy. Đặc biệt, nhóm bệnh nhân suy giảm miễn dịch – vốn khó dung nạp hóa trị hoặc xạ trị – có thể là đối tượng phù hợp.
Vaccine ung thư của Nga và thách thức ứng dụng
Tại Việt Nam, điều trị ung thư hiện dựa trên ba trụ cột: phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Các phương pháp mới như nhắm trúng đích và miễn dịch mở thêm hy vọng nhưng tỷ lệ đáp ứng còn hạn chế, chỉ 20-30%, kèm chi phí cao.
Điểm khác biệt của Enteromix là thiết kế từ chính thông tin di truyền của khối u, giúp hệ miễn dịch nhận diện chính xác tế bào ung thư. Ưu điểm nổi bật gồm: cá thể hóa cao, giảm độc tính, tiêm bắp đơn giản, ít xâm lấn và có thể kết hợp liệu pháp miễn dịch.
Dù vậy, hạn chế lớn là chi phí và quy trình sản xuất phức tạp. Nếu không có chính sách chi trả và hạ tầng xét nghiệm phù hợp, vaccine này dễ trở thành “giấc mơ xa xỉ”.
Theo: Dân trí
