Việt Nam dẫn đầu thế giới về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo

Việt Nam đứng đầu toàn cầu về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo, nhập và xuất khẩu công nghệ cao theo báo cáo GII 2025, giữ vững vị trí đổi mới sáng tạo

Xuất khẩu hàng hóa sáng tạo đứng đầu toàn cầu

Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố tại Geneva, Thụy Sĩ, vào ngày 18/9/2025, cho thấy Việt Nam tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu ở ba chỉ số quan trọng. Với 139 quốc gia và vùng lãnh thổ được khảo sát, tăng từ 133 so với năm trước, Việt Nam duy trì hạng 44, ngang bằng năm 2024. Thành tích này phản ánh sự ổn định trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.

Việt Nam đồng dẫn đầu thế giới về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo, ngang hàng với Trung Quốc, CH Séc, Hong Kong (Trung Quốc) và Malaysia. Chỉ số này cho thấy Việt Nam đang sản xuất các sản phẩm có hàm lượng sáng tạo cao, không chỉ giới hạn ở lĩnh vực điện tử hay công nghệ cao.

Các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo đang đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng kim ngạch xuất khẩu. Hàng hóa sáng tạo giúp Việt Nam củng cố vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo nên nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Thành tựu này phản ánh khả năng kết hợp sáng tạo và sản xuất hiệu quả của Việt Nam.

Xuất khẩu và nhập khẩu công nghệ cao dẫn đầu thế giới

Việt Nam đứng đầu thế giới về xuất khẩu công nghệ cao với tỷ lệ 36,1% tổng thương mại, cùng Malaysia và Philippines. Các sản phẩm như điện tử, viễn thông, máy tính và linh kiện chiếm hơn 1/3 kim ngạch xuất khẩu. Điều này cho thấy Việt Nam đã hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Đồng thời, Việt Nam cũng dẫn đầu về nhập khẩu công nghệ cao với tỷ lệ 29,4%, ngang bằng Hong Kong (Trung Quốc). Chỉ số này thể hiện sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, nhưng cũng cho thấy khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ tiên tiến hiệu quả.

Xuất khẩu hàng hóa sáng tạo
Việt Nam tiếp tục được WIPO công nhận là quốc gia “overperformer”, đạt thành tích đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng trong (Ảnh: soha)

Thành tích vượt trội trong đổi mới sáng tạo

Việt Nam tiếp tục được WIPO công nhận là quốc gia “overperformer”, đạt thành tích đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng trong 15 năm liên tiếp. Trong nhóm thu nhập trung bình thấp, Việt Nam xếp thứ hai sau Ấn Độ (hạng 38) và vượt Philippines (hạng 50). Ở ASEAN, Việt Nam đứng thứ ba, sau Singapore và Malaysia, vượt qua Thái Lan. Chỉ số đầu vào đổi mới sáng tạo tăng ba bậc, đạt hạng 50, nhờ cải thiện thể chế, thị trường và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đầu ra đổi mới sáng tạo giảm nhẹ một bậc xuống 37, nhưng vẫn cao hơn đầu vào, phản ánh hiệu quả chuyển đổi nguồn lực thành sản phẩm tri thức.

Duy trì vị thế “overperformer” trong 15 năm liên tiếp

Ngoài ba chỉ số dẫn đầu, Việt Nam còn nằm trong top 10 thế giới về tốc độ tăng năng suất lao động (hạng 4), số lượng ứng dụng di động (hạng 7) và tỷ lệ chi nghiên cứu phát triển do doanh nghiệp tài trợ (hạng 8). Robot hình người VinMotion là minh chứng cho năng lực sáng tạo công nghệ của Việt Nam. Trong giai đoạn 2014-2024, Việt Nam thuộc nhóm ba quốc gia có tốc độ tăng trưởng năng suất lao động nhanh nhất, cùng Trung Quốc và Ethiopia.

Theo WIPO, Việt Nam là một trong chín quốc gia thu nhập trung bình có tốc độ cải thiện thứ hạng GII nhanh nhất từ năm 2013. Cùng với Ấn Độ, Việt Nam duy trì kết quả đổi mới sáng tạo vượt mức phát triển trong 15 năm liên tiếp. Thành tích này đến từ sự tăng trưởng mạnh mẽ trong xuất khẩu công nghệ cao, cải thiện môi trường kinh doanh và vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân trong nghiên cứu và phát triển (R&D).

Nhiều chỉ số toàn cầu ghi nhận sự bứt phá

Báo cáo GII 2025 nhấn mạnh rằng các nền kinh tế phát triển nhanh nhất là những quốc gia xem đổi mới sáng tạo là động lực cốt lõi. “Việt Nam và Ấn Độ là hai nền kinh tế tiêu biểu, đạt thành tích vượt trội về đổi mới sáng tạo trong nhiều năm”, báo cáo viết. Tổng giám đốc WIPO, Daren Tang, khẳng định rằng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần được hỗ trợ bởi chính sách chu đáo, đầu tư có ý nghĩa và hợp tác liên ngành để phát huy tối đa tiềm năng.

Giới chuyên gia nhận định, việc duy trì trạng thái “overperformer” hơn một thập kỷ cho thấy nền tảng đổi mới sáng tạo của Việt Nam rất bền vững. Sự tham gia của khu vực tư nhân vào R&D, cùng với các chính sách cải thiện môi trường kinh doanh, đã tạo ra động lực mạnh mẽ. Việt Nam đang tận dụng sáng tạo như một yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Theo: VnExpress.