Bất đồng giữa Thủ tướng Israel và giới tướng lĩnh leo thang

Trong bối cảnh chiến dịch chống Hamas leo thang, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày càng đối mặt bất đồng sâu sắc với giới tướng lĩnh và an ninh về nhiều quyết định chiến lược.

Quyết định tập trung vào một cá nhân

Theo Yohanan Plesner, Chủ tịch Viện Dân chủ Israel, điều chưa từng có tiền lệ là hầu hết quyết định về chiến dịch chống Hamas hiện đều tập trung vào Thủ tướng Netanyahu. Thông thường, các quyết sách quan trọng phải dựa trên đồng thuận giữa giới chính trị và lãnh đạo quân sự. Tuy nhiên, nguyên tắc này đã bị vi phạm khi Tổng tham mưu trưởng buộc phải triển khai binh sĩ dù không hoàn toàn tin tưởng vào tính khả thi.

Điều này khiến quan hệ giữa chính phủ Israel và giới tướng lĩnh, an ninh trở nên căng thẳng, đặc biệt xoay quanh ba vấn đề then chốt: tấn công Gaza City, tập kích Hamas ở Qatar và tiến trình đàm phán ngừng bắn.

Trong những tuần gần đây, Trung tướng Eyal Zamir, Tổng tham mưu trưởng IDF, phản đối quyết định phát động chiến dịch trên bộ vào Gaza City – nơi vẫn còn hàng trăm nghìn dân thường Palestine và nhiều con tin. Ông Zamir lo ngại lực lượng dự bị của Israel có nguy cơ cạn kiệt sau gần hai năm chiến đấu, đồng thời cảnh báo IDF có thể phải gánh trách nhiệm quản lý khoảng 2 triệu dân Palestine nếu kiểm soát thành phố.

Dù trước đó từng ca ngợi cách tiếp cận quyết liệt của ông Zamir, Thủ tướng Netanyahu vẫn quyết định đi ngược khuyến nghị của ông và nhiều tướng lĩnh khác, cho thấy sự chia rẽ ngày càng lớn.

Bất đồng Netanyahu và tướng lĩnh về chiến lược Gaza
Israel Katz trong cuộc họp ngày 30/6. (Ảnh: Khai mở)

Chiến dịch gây tranh cãi tại Qatar

Bên cạnh bất đồng về Gaza City, ông Zamir cùng Giám đốc Mossad David Barnea phản đối việc Israel triển khai không kích vào thủ đô Doha của Qatar ngày 9/9. Chiến dịch huy động 15 tiêm kích, phóng 10 tên lửa nhắm vào ban lãnh đạo Hamas nhưng không thành công, do các nhân vật này rời phòng họp để cầu nguyện trước khi tên lửa lao tới.

Thay vì đạt mục tiêu, hành động này vấp phải chỉ trích dữ dội và đẩy tiến trình hòa đàm đến bờ vực sụp đổ. Dù vậy, Thủ tướng Netanyahu khẳng định chiến dịch đã gửi thông điệp “không nơi nào an toàn” cho Hamas.

Netanyahu cũng thay đổi lập trường trong đàm phán ngừng bắn. Từ phương án từng bước, ông chuyển sang yêu cầu Hamas thả toàn bộ con tin và kết thúc chiến sự theo điều kiện Israel. Đề xuất này bị Hamas bác bỏ, đồng thời vấp phải phản đối từ Zamir, Barnea và Cố vấn an ninh quốc gia Tzachi Hanegbi, những người ủng hộ giải pháp từng bước.

Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Israel mong muốn đạt thỏa thuận để đổi lấy việc trả tự do cho con tin, chấm dứt chiến sự. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng ông Netanyahu kéo dài xung đột để giữ vững quyền lực và tránh trách nhiệm về thất bại trong vụ tấn công 7/10/2023. Giới phân tích nhận định mâu thuẫn hiện nay không chỉ về chiến thuật hay chiến lược, mà còn là vấn đề đạo đức: một bên ưu tiên đánh bại Hamas bằng mọi giá, bên kia muốn đặt an toàn của con tin lên hàng đầu.

Nguy cơ khủng hoảng nghiêm trọng

Sau vụ tấn công 7/10, quân đội và Shin Bet đã nhận trách nhiệm, nhiều sĩ quan cấp cao từ chức, trong khi Thủ tướng và nội các tiếp tục quy trách nhiệm cho lực lượng an ninh. Yossi Mekelberg, chuyên gia tại Chatham House, đánh giá đây là cuộc khủng hoảng dân sự – quân sự nghiêm trọng nhất Israel từng đối mặt kể từ năm 1948.

Thậm chí, một nhóm binh sĩ dự bị đã tuyên bố từ chối nhập ngũ cho chiến dịch Gaza City, với lý do lo ngại tính mạng con tin và thiệt hại nhân đạo. Trong thư gửi Tổng Biện lý Quân đội, họ khẳng định lệnh tấn công vượt quá tiêu chuẩn pháp lý và đạo đức.

Phong trào này tuy chưa nhận được phản hồi chính thức, nhưng phản ánh rõ sự rạn nứt sâu sắc trong xã hội Israel trước những quyết định cứng rắn của chính phủ.

Theo: Khai Mở