Làn đường ưu tiên xe đạp: Đầu tiên ở TP HCM sẽ bố trí ra sao

Làn đường ưu tiên xe đạp TP HCM sắp mở dài gần 6 km trên đại lộ Mai Chí Thọ, tách biệt xe cơ giới, kết nối metro và buýt, hứa hẹn thúc đẩy đô thị xanh.

Làn đường ưu tiên xe đạp được thiết kế thế nào

Theo Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị (Sở Xây dựng TP HCM), dự án cải tạo và mở làn đường ưu tiên xe đạp đang chọn nhà thầu để triển khai. Công trình có kinh phí gần 13 tỷ đồng, dự kiến khởi công đầu tháng 10 và hoàn thành cuối tháng 12 năm nay.

Tuyến được bố trí dọc hai bên đại lộ Mai Chí Thọ, TP Thủ Đức cũ, dài khoảng 5,8 km và rộng 2 m. Toàn bộ làn đường dành riêng cho xe đạp, tách biệt hẳn với ôtô, xe máy, đảm bảo an toàn khi lưu thông. Vận tốc tối đa cho phép là 20 km/h. Bề mặt sẽ sơn kẻ vạch để phân biệt và giúp dễ nhận diện.

Ngoài ra, trên tuyến sẽ bố trí 5 trạm xe đạp công cộng tại các điểm đông dân cư như Sala, New City, The Sun Avenue và gần bến xe khách Mai Chí Thọ. Việc phân bổ này nhằm tạo sự thuận lợi cho người dân tiếp cận, đồng thời kết nối với mạng lưới xe buýt và metro.

Làn đường ưu tiên xe đạp: Đầu tiên ở TP HCM sẽ bố trí ra sao
Phương án làn đường ưu tiên xe đạp trên đại lộ Mai Chí Thọ. (Ảnh: VnExpress).

Làn đường ưu tiên xe đạp kết nối giao thông xanh

Ông Đoàn Văn Tấn, Giám đốc Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị, cho biết Mai Chí Thọ được chọn làm tuyến thí điểm vì là một trong những đại lộ lớn, đủ điều kiện bố trí hạ tầng riêng biệt. Việc mở làn đường ưu tiên xe đạp vừa bổ sung tiện ích đô thị, vừa khuyến khích người dân sử dụng phương tiện thân thiện môi trường.

Theo ông Tấn, tuyến làn xe đạp sẽ gắn kết với metro Bến Thành – Suối Tiên và các tuyến buýt, hướng đến mục tiêu phát triển giao thông công cộng và đô thị xanh. Người dân có thể lựa chọn xe đạp cho những chuyến đi ngắn, kết hợp tập thể dục, vui chơi và ngắm cảnh.

Kế hoạch dài hạn đến năm 2026 sẽ kéo dài tuyến từ Mai Chí Thọ đến Võ Nguyên Giáp, kết nối trực tiếp vào ga metro An Phú. Đồng thời, đường Nguyễn Cơ Thạch cũng sẽ được cải tạo để bố trí làn xe đạp hai chiều từ giao lộ Mai Chí Thọ đến công viên bờ sông Sài Gòn. Khi hoàn thiện, mạng lưới sẽ nối liền các khu dân cư, công viên, khu giải trí như Sala, New City, The Sun Avenue với tuyến metro số 1.

Làn đường ưu tiên xe đạp: Đầu tiên ở TP HCM sẽ bố trí ra sao
Một trạm xe đạp công cộng ở trung tâm TP HCM. (Ảnh: VnExPress).

Cần quy hoạch đồng bộ để làn xe đạp phát huy hiệu quả

Các chuyên gia cho rằng việc phát triển làn xe đạp là bước đi đúng hướng nhưng cần đồng bộ với hạ tầng đô thị. TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, nhận định xe đạp vốn phổ biến ở nhiều nước, hỗ trợ kết nối các loại hình giao thông công cộng. Với chi phí đầu tư thấp, diện tích nhỏ, đây là giải pháp khả thi để mở rộng mạng lưới, thúc đẩy phương tiện xanh.

Ông nhấn mạnh, metro Bến Thành – Suối Tiên hiện đã cho phép mang xe đạp gấp lên tàu, vì vậy nếu kết nối tốt, loại hình này sẽ thu hút đông đảo người dùng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, thành phố cần cải tạo các nút giao – nơi xe đạp thường gặp nguy hiểm – đồng thời lắp đặt hệ thống camera nhằm hạn chế xe máy lấn làn.

Trong khi đó, TS Nguyễn Hữu Nguyên (Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị TP HCM) cho rằng thành phố phải khảo sát nhu cầu thực tế trước khi nhân rộng. Tiêu chí lựa chọn tuyến nên dựa vào mật độ dân cư, mức độ kết nối với giao thông công cộng, khoảng cách đến trường học, bệnh viện, công viên hoặc trung tâm thương mại. Nếu triển khai thuận tiện, làn xe đạp sẽ phát huy tác dụng, tránh tình trạng manh mún, kém hiệu quả.

Kinh nghiệm từ thực tế trong và ngoài nước

Ở Hà Nội, từ năm 2024 đã có làn xe đạp dài 4 km, rộng 4 m dọc sông Tô Lịch, đi qua các quận Cầu Giấy và Đống Đa. Tuyến này còn kết nối với ga Láng của đường sắt Cát Linh – Hà Đông và ga số 8 metro Nhổn – ga Hà Nội. Đây là kinh nghiệm để TP HCM tham khảo trong việc xây dựng mạng lưới xe đạp gắn với hạ tầng công cộng.

TP HCM từ năm 2021 đã triển khai mô hình xe đạp công cộng ở trung tâm, được nhiều người hưởng ứng. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có tuyến nào dành riêng cho xe đạp, phương tiện này phải đi chung với ôtô và xe máy, tiềm ẩn rủi ro.

Trong lịch sử, thời Pháp thuộc, nhiều tuyến đường lớn như Pasteur, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Văn Cừ từng có làn riêng cho xe đạp với dải phân cách rõ ràng. Tuy nhiên, qua thời gian, chức năng này bị mai một. Năm 2022, thành phố cũng từng nghiên cứu phương án mở làn xe đạp và người đi bộ trên xa lộ Hà Nội (nay là Võ Nguyên Giáp) nhưng chưa triển khai.

Theo: VnExpress