Thói quen sử dụng hộp xốp, túi nilon hay ly nhựa một lần tưởng chừng tiện lợi, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ đưa vi nhựa và hóa chất độc hại vào cơ thể, gây rối loạn nội tiết, vô sinh và ung thư.
- Mưa lớn chia cắt hàng chục thôn bản ở Thanh Hóa
- EU bác bỏ tịch thu tài sản Nga, cảnh báo nguy cơ vi phạm luật quốc tế
- Ngư dân Hưng Yên trúng lớn mùa tép moi, thu nhập hàng triệu đồng mỗi ngày
Nguy cơ từ thói quen dùng nhựa một lần
Theo Nghị định 08/2022, các sản phẩm nhựa dùng một lần như hộp đựng thực phẩm, ống hút, túi nilon, ly nhựa… nằm trong nhóm cần hạn chế. Đây là loại nhựa khó phân hủy, tồn tại lâu trong môi trường, đồng thời có nguy cơ thôi nhiễm hóa chất vào thực phẩm.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho biết: nhiều sản phẩm nhựa, đặc biệt là hộp xốp, chứa BPA – chất đã được Cơ quan Quốc tế Nghiên cứu về Ung thư (IARC) xếp vào nhóm có thể gây tổn thương não, rối loạn nội tiết, vô sinh và ung thư.
Trong thực tế, không ít cửa hàng vẫn dùng túi nilon, hộp xốp để đựng đồ ăn nóng. Khi nhiệt độ thức ăn lên tới 80 độ C, các chất hóa dẻo, chì, cadimi, phẩm màu… có thể thôi nhiễm vào thức ăn rồi đi vào cơ thể người. Đặc biệt, bề mặt chén đĩa nhựa hay chai nhựa có thể chứa hàng triệu vi hạt nhựa, dễ dàng xâm nhập vào thực phẩm.
Tại Việt Nam, hộp xốp phổ biến được sản xuất từ polystyrene – thành phần chứa tới 95% không khí và chỉ 5% nhựa. Các vi hạt polystyrene này có kích thước nhỏ hơn cả hồng cầu, dễ thâm nhập vào thành ruột, mạch máu, phế quản, gây viêm nhiễm mạn tính, oxy hóa và tổn thương ADN nếu tích lũy lâu dài.
Vi nhựa quay lại bàn ăn con người
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ trực tiếp, nhựa một lần còn len lỏi vào chuỗi thức ăn. Túi nilon, chai lọ hay bao bì khi thải ra môi trường không phân hủy sinh học mà chỉ phân rã thành mảnh nhỏ. Dưới tác động của ánh sáng và thời gian, chúng biến thành vi nhựa, len lỏi trong đất, nước, xâm nhập vào cá, tôm, rau củ.
Theo nghiên cứu của Tổ chức WWF (2019), trung bình mỗi người hấp thụ khoảng 5 gam vi nhựa mỗi tuần, tương đương trọng lượng một chiếc thẻ tín dụng. Điều này cho thấy vòng tuần hoàn khép kín: từ bàn ăn con người – ra môi trường – quay trở lại bàn ăn.
Việc sử dụng hộp nhựa thông thường để hâm nóng thức ăn trong lò vi sóng càng làm nguy cơ tăng cao. Chỉ cần hâm nước 3 phút bằng hộp PP thông thường, hàng tỷ hạt vi nhựa và nano vi nhựa có thể được giải phóng. Các chuyên gia khuyến cáo: nếu buộc phải dùng hộp xốp, hộp nhựa, chỉ nên chứa đồ nguội, tuyệt đối tránh đựng hoặc hâm nóng thực phẩm nóng. Giải pháp an toàn là thay bằng các loại hộp chuyên dụng chịu nhiệt, hoặc chuyển sang vật liệu thân thiện hơn như thủy tinh, inox, giấy sinh học.
Cần thay đổi từ thói quen nhỏ nhất
Mỗi cốc trà sữa, suất cơm văn phòng, đơn hàng online với nhiều lớp nilon chống sốc… đều góp phần làm gia tăng rác thải nhựa. Những sản phẩm này thường chỉ sử dụng vài phút nhưng lại tồn tại hàng trăm năm ngoài môi trường.
Để bảo vệ sức khỏe và môi trường, mỗi người cần bắt đầu từ thay đổi thói quen nhỏ: mang theo bình nước cá nhân, dùng túi vải thay túi nilon, ưu tiên hộp thủy tinh hoặc inox thay cho hộp xốp. Đồng thời, các cửa hàng, doanh nghiệp dịch vụ ăn uống cần nghiêm túc tuân thủ quy định hạn chế nhựa một lần, tiến tới loại bỏ hoàn toàn trong tương lai.
Việc giảm thiểu nhựa một lần không chỉ là hành động bảo vệ môi trường, mà còn là cách tự bảo vệ sức khỏe của chính chúng ta và thế hệ mai sau.
Theo: Dân Trí
