Ma trơi là gì? Khoa học hé lộ bí ẩn ánh sáng lập lòe

Những đốm sáng ma trơi từng được xem là linh hồn lạc lối, nhưng nghiên cứu mới từ Đại học Stanford cho thấy đó chỉ là hiện tượng điện học hiếm gặp trong tự nhiên.

Ma trơi là gì và vì sao lại xuất hiện?

Từ hàng thế kỷ nay, hình ảnh những đốm sáng xanh lơ lửng trong không trung — gọi là ma trơi (ignis fatuus) — đã gắn liền với nhiều truyền thuyết dân gian. Người châu Âu tin rằng đó là linh hồn cầm đèn dẫn người đi lạc vào đầm lầy, trong khi người châu Á cho rằng đó là hồn ma của những người chết trẻ hoặc oan khuất.

Các ghi chép từ thế kỷ 18–19 cũng cho thấy ma trơi xuất hiện nhiều trong tranh vẽ, văn học và tôn giáo, như biểu tượng của sự ám ảnh và huyền bí. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho rằng đằng sau ánh sáng ma mị đó là một cơ chế vật lý thú vị.

Giải mã hiện tượng ma trơi bằng vật lý hiện đại

Ma trơi là gì? Khoa học hé lộ bí ẩn ánh sáng lập lòe
Hình ảnh đốm ma trơi lập lòe gieo rắc nỗi sợ hãi và tò mò trong suốt hàng thế kỷ (Ảnh: Getty/Dân Trí)

Nhiều giả thuyết trước đây cho rằng ma trơi sinh ra từ khí mê-tan (CH₄) bốc lên từ đầm lầy, nhưng câu hỏi lớn là tại sao khí này lại tự cháy nếu không có nguồn đánh lửa. Mới đây, các nhà khoa học Đại học Stanford đã chỉ ra “ngòi nổ” thật sự: các tia sét siêu nhỏ (micro-lightning).

Trong thí nghiệm, nhóm nghiên cứu bơm khí mê-tan và không khí vào nước, tạo ra bong bóng nhỏ. Khi quan sát bằng camera tốc độ cao, họ phát hiện các tia điện cực ngắn — chỉ tồn tại trong 1 phần nghìn giây — xuất hiện giữa các bong bóng. Chính những tia điện này đủ năng lượng để đốt cháy khí mê-tan, tạo nên ánh sáng ma trơi đặc trưng.

Từ ma trơi đến giả thuyết về nguồn gốc sự sống

Khám phá này không chỉ bóc trần một truyền thuyết dân gian mà còn gợi mở câu hỏi lớn hơn: Liệu các tia sét siêu nhỏ từng đóng vai trò trong việc khởi tạo sự sống trên Trái Đất?
Theo các nhà khoa học, hiện tượng tương tự có thể từng kích hoạt phản ứng hóa học giữa các hợp chất vô cơ, hình thành nên các phân tử hữu cơ đầu tiên — tiền đề cho sự sống sơ khai.

Nghiên cứu cũng mở ra hướng ứng dụng trong lĩnh vực năng lượng sạch và công nghệ môi trường, khi cơ chế “đánh lửa tự nhiên” này có thể giúp hiểu rõ hơn quá trình oxy hóa khí trong tự nhiên.

Theo: Dân Trí