Xây dựng hầm ngầm chống ngập: Giải pháp cần thiết cho Hà Nội và TPHCM

Việc xây dựng hầm ngầm chống ngập được đánh giá là giải pháp hiệu quả, giúp giảm tình trạng ngập úng tại Hà Nội và TPHCM trong bối cảnh mưa lớn gia tăng.

Hầm ngầm chống ngập – giải pháp được chứng minh hiệu quả

Thực tế cho thấy, hầm ngầm chống ngập đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu ngập úng tại nhiều khu vực đô thị lớn. Mới đây, Trung tâm Phát triển hạ tầng kỹ thuật khu vực Thủ Đức (Sở Xây dựng TPHCM) đã đề xuất xây dựng hồ điều tiết ngầm dưới sân bóng đá Linh Tây (số 16 đường Trần Văn Nữa, phường Linh Xuân). Công trình này nhằm chống ngập cho khu vực chợ Thủ Đức – nơi thường xuyên bị úng nước mỗi khi có mưa lớn.

Tại Hà Nội, mô hình tương tự đã được triển khai thí điểm từ năm 2019 ở quận Đống Đa (cũ), trong dự án cải tạo thoát nước và chỉnh trang phố Nguyễn Khuyến, Văn Miếu, Quốc Tử Giám. Đến giữa năm 2020, hầm ngầm được xây dựng tại sân trường THCS Lý Thường Kiệt và bàn giao cho Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội vận hành vào cuối năm 2021.

Hầm ngầm này có kết cấu bê tông cốt thép, dài 34m, rộng 9m, sâu 6,6m, với dung tích chứa khoảng 2.000m³. Hệ thống thu gom nước mưa trước cổng trường dẫn nước về hầm qua ống dài hơn 22m. Bên trong hầm bố trí ba máy bơm chìm (hai hoạt động, một dự phòng). Khi mưa ngớt, mực nước trong hệ thống thoát giảm, máy bơm sẽ đẩy nước từ hầm trở lại hệ thống chính, giúp khu vực nhanh chóng khô ráo.

Ông Bùi Ngọc Uyên – Phó Trưởng phòng Hệ thống, Môi trường và Chuyển đổi số (Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội) cho biết: “Từ khi đưa vào vận hành hầm ngầm tại THCS Lý Thường Kiệt, khu vực này gần như không còn ngập nặng sau các trận mưa lớn”.

Hà Nội cần nhân rộng mô hình hầm ngầm chống ngập

Theo đánh giá của các chuyên gia ngành thoát nước, hầm ngầm chống ngập là giải pháp có tính khả thi cao, đặc biệt trong điều kiện hạ tầng đô thị còn hạn chế. Ông Lê Văn Du – Trưởng phòng Cấp thoát nước (Sở Xây dựng Hà Nội) khẳng định, mô hình hầm ngầm đã chứng minh hiệu quả tại nhiều khu vực nội thành, đồng thời cơ quan chức năng đang tiếp tục nghiên cứu để mở rộng triển khai.

Ông Du cho biết công suất thiết kế hiện tại của hệ thống thoát nước Hà Nội chỉ đáp ứng lượng mưa 310mm trong hai ngày, trong khi tốc độ đô thị hóa nhanh khiến hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, nhiều công trình đầu mối, hồ điều hòa vẫn chậm tiến độ. Điều này khiến tình trạng ngập úng xảy ra thường xuyên tại nhiều điểm nóng khi mưa lớn kéo dài.

Khu vực nội thành Hà Nội hiện có diện tích hơn 313km², nhưng chỉ khoảng 77,5km² (tức gần 25%) thuộc lưu vực Tô Lịch được đầu tư hệ thống thoát nước hoàn chỉnh. Trước thực tế đó, Sở Xây dựng đã kiến nghị UBND thành phố xem xét triển khai thêm các giải pháp công trình để xử lý ngập cục bộ, trong đó có việc xây dựng các bể chứa nước ngầm kết hợp trạm bơm, giúp tăng khả năng tiêu thoát nước ra sông hồ tự nhiên.

Hướng tới quy hoạch thoát nước bền vững đến năm 2065

Theo định hướng dài hạn, việc xây dựng hầm ngầm chống ngập sẽ được tích hợp vào quy hoạch cao độ nền thoát nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn 2065. Trong đó, quy hoạch mới sẽ tính toán khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt là các trận mưa có cường độ lớn hơn 310mm/2 ngày.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc xây dựng hầm ngầm cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động môi trường, hiệu quả kỹ thuật và tính khả thi kinh tế trước khi triển khai. Không phải khu vực nào cũng phù hợp, do đặc điểm địa hình, mật độ dân cư và hệ thống hạ tầng khác nhau.

Bên cạnh các công trình hầm ngầm, Hà Nội và TPHCM cũng được khuyến nghị đẩy mạnh các giải pháp “mềm” như tăng diện tích cây xanh, mặt thấm nước, cải tạo hồ điều hòa, nâng cấp cống thoát và hạn chế bê tông hóa. Việc kết hợp đồng bộ giữa hạ tầng ngầm và bề mặt sẽ giúp hệ thống thoát nước đô thị vận hành hiệu quả hơn, giảm đáng kể nguy cơ ngập úng cục bộ.

Với hiệu quả thực tiễn đã được chứng minh, hầm ngầm chống ngập không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là hướng đi bền vững trong quy hoạch đô thị tương lai của các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM.

Theo: Dân Trí