Căn cứ Afghanistan và toan tính chiến lược của Mỹ

Căn cứ Afghanistan, đặc biệt là sân bay Bagram, mang ý nghĩa chiến lược quan trọng giúp Mỹ duy trì ảnh hưởng quân sự và địa chính trị tại khu vực Trung Á.

Căn cứ Afghanistan – biểu tượng sức mạnh từng mất vào tay Taliban

Tổng thống Donald Trump gần đây tuyên bố Mỹ đang tìm cách giành lại căn cứ Bagram ở Afghanistan, sau khi rút toàn bộ lực lượng khỏi đây năm 2021. Ông cho rằng việc “trao căn cứ cho Taliban mà không được gì” là sai lầm và khẳng định Washington cần lấy lại vị thế đã mất. Chính quyền Taliban lập tức bác bỏ khả năng Mỹ trở lại, nhấn mạnh nước này “không thể hiện diện quân sự tại Afghanistan”.

Giới chuyên gia nhận định phát biểu của ông Trump không chỉ nhằm khôi phục một căn cứ mang tính biểu tượng, mà còn nằm trong chiến lược khẳng định lại tầm ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Á – khu vực cạnh tranh địa chính trị với Nga và Trung Quốc.

Căn cứ Afghanistan:: Và toan tính chiến lược của Mỹ
Tiêm kích F-16 Mỹ cất cánh từ căn cứ Bagram năm 2017. (Ảnh: VnExpress).

Vị trí quân sự then chốt của Mỹ tại Trung Á

Sân bay quân sự Bagram, cách thủ đô Kabul khoảng 40 km về phía bắc, được Liên Xô xây dựng từ thập niên 1950 và sau này trở thành căn cứ lớn nhất của Mỹ trong chiến dịch chống khủng bố sau vụ 11/9. Với hai đường băng dài gần 3–4 km, Bagram đủ điều kiện tiếp nhận oanh tạc cơ B-52 và vận tải cơ C-17, đóng vai trò trung tâm cho các chiến dịch không kích và hậu cần.

Giới phân tích coi Bagram là “tài sản vô giá”, bởi mất căn cứ này khiến Mỹ phải dựa vào các địa điểm xa xôi hơn ở Uzbekistan hoặc Pakistan, làm tăng chi phí và giảm khả năng phản ứng nhanh. Theo Viện Hudson (Mỹ), việc tái kiểm soát Bagram giúp Washington duy trì 2.000–3.000 binh sĩ để đối phó các nhóm khủng bố như Nhà nước Hồi giáo Khorasan.

Giới chuyên gia cho rằng ý đồ giành lại Bagram của ông Trump không chỉ là quân sự mà còn là bước đi chiến lược đối phó Trung Quốc. Căn cứ này nằm gần biên giới Trung Quốc và khu vực Tân Cương – nơi từng có bãi thử hạt nhân. Trung Quốc hiện đầu tư mạnh vào Afghanistan thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, trong khi Nga, Iran và Pakistan đều phản đối sự trở lại của Mỹ.

Theo các nhà phân tích, việc Mỹ nỗ lực giành lại căn cứ Afghanistan có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, gia tăng căng thẳng với Taliban và mở rộng cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc tại khu vực.

Theo: VnExpress