Chính phủ đề xuất siết quản lý đất hiếm như tài nguyên chiến lược đặc biệt, thống nhất quản lý từ Trung ương nhằm bảo đảm quốc phòng và phát triển bền vững.
- Bệnh nhân nhảy từ tầng 3 bệnh viện ở Lâm Đồng, may mắn thoát chết
- Hành trình cứu sống em bé 5 tháng tuổi giữa rừng sâu: Câu chuyện nghẹt thở về lòng dũn
- LynkiD thắng lớn với 3 giải công nghệ tại VINASA 2025
Quản lý đất hiếm được xem là tài nguyên chiến lược đặc biệt
Chiều 14/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Địa chất và Khoáng sản. Một trong những điểm nhấn lớn là việc siết chặt quản lý đất hiếm để bảo đảm quốc phòng, an ninh và phục vụ phát triển bền vững.
Theo tờ trình, đất hiếm sẽ được xác định là “tài nguyên chiến lược đặc biệt”, chỉ được điều tra, thăm dò, khai thác và chế biến theo chiến lược quốc gia. Các hoạt động này sẽ do Nhà nước chỉ định hoặc cho phép các tổ chức, doanh nghiệp có đủ năng lực thực hiện, tuyệt đối không xuất khẩu thô.
Nhà nước sẽ đầu tư điều tra địa chất, đánh giá và thăm dò, nhằm bảo đảm việc khai thác hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả. Chính phủ khẳng định không phân cấp quyền quản lý loại tài nguyên này cho địa phương để tránh thất thoát và xung đột lợi ích.
Đất hiếm có vai trò chiến lược trong công nghiệp và quốc phòng
Quyền Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh đất hiếm là nguồn nguyên liệu then chốt cho nhiều ngành công nghiệp chiến lược như sản xuất chip, năng lượng tái tạo, công nghệ quốc phòng, pin xe điện, hợp kim, vật liệu mới, máy bay và phương tiện không người lái.
Ông cho biết nhu cầu đất hiếm toàn cầu sẽ tăng mạnh trong thập kỷ tới khi công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch bùng nổ. Vì vậy, việc chủ động quản lý, khai thác và chế biến trong nước có ý nghĩa sống còn với an ninh kinh tế và quốc phòng của Việt Nam.
Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 đã quy định nguyên tắc khai thác khoáng sản chiến lược gắn với hiệu quả kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đất hiếm cần được tách riêng thành nhóm đặc thù, do ảnh hưởng sâu rộng tới quan hệ quốc tế và thế cân bằng công nghệ toàn cầu.
Thống nhất đầu mối quản lý đất hiếm từ Trung ương
Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải nhận định trữ lượng đất hiếm là lợi thế cạnh tranh lớn của Việt Nam. Nhiều lĩnh vực công nghệ cao như sản xuất chất bán dẫn, máy tính lượng tử hay pin năng lượng đều phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu này.
Bà đề nghị luật cần quy định rõ quy trình đánh giá, khai thác và chế biến để tránh thất thoát tài nguyên và ngăn chặn vi phạm.
Phó thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định quan điểm của Chính phủ là đưa đất hiếm thành khoáng sản chiến lược có cơ chế quản lý riêng gắn với quốc phòng – an ninh. Các quy định sẽ được cụ thể hóa từ khâu thăm dò, khai thác, chế biến đến xuất nhập khẩu công nghệ và kết thúc dự án.
Nhà nước dự kiến giao một cơ quan Trung ương đủ năng lực, trình độ và công nghệ chịu trách nhiệm quản lý thống nhất mọi hoạt động liên quan đến đất hiếm.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Địa chất và Khoáng sản dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10.
Theo: VnExpress
