Nhà giàu Nhật không khoe của vì chịu ảnh hưởng từ văn hóa khiêm tốn, triết lý hài hòa và trách nhiệm xã hội, khác biệt với thói quen phô trương của giới siêu giàu châu Á khác.
- Chính phủ quyết tâm đẩy nhanh cải cách tiền lương để giữ chân nhân sự công
- Áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông mạnh lên thành bão
- Thuyền cổ Bắc Ninh hé lộ kỹ thuật tinh xảo thời Đông Sơn
Giới siêu giàu châu Á và xu hướng phô trương tài sản
Khác với các chaebol Hàn Quốc chuộng hàng hiệu hay “phú nhị đại” Trung Quốc nổi tiếng với siêu xe, giới tỷ phú Nhật thường chọn lối sống kín tiếng và giản dị.
Năm 2018, bộ phim Crazy Rich Asians gây chú ý toàn cầu khi khắc họa giới nhà giàu châu Á. Hình ảnh người châu Á từ biểu tượng của sự chăm chỉ đã chuyển thành tầng lớp sẵn sàng chi tiêu cho những món xa xỉ như túi xách hay trang sức bản giới hạn.
Ở Singapore, biểu tượng “người siêu giàu” không còn xa vời khi cứ 30 người dân thì có một triệu phú, giúp quốc gia này xếp thứ sáu châu Á về số cá nhân có tài sản ròng cao (HNWI). Trung Quốc đứng thứ hai với nhiều đại diện trong top 100 người giàu nhất thế giới theo Forbes, còn thế hệ thừa kế tại đây thường gây chú ý với siêu xe và trào lưu #fallingstarschallenge, nơi họ “ngã” khỏi xe Aston Martin giữa đống hàng hiệu.
Giàu có nhưng chọn sự kín đáo
Dẫn đầu châu Á về số lượng HNWI là Nhật Bản, quốc gia xếp thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ. Cứ 17 hộ gia đình Nhật thì có một hộ sở hữu hơn một triệu USD, trung bình mỗi HNWI nắm giữ 2,5 triệu USD, tổng cộng 7,7 nghìn tỷ USD năm 2017 – cao hơn 6,5 nghìn tỷ USD của Trung Quốc.
Tuy vậy, Crazy Rich Asians không chọn Nhật làm bối cảnh, bởi giới giàu nơi đây kín tiếng, tiêu dùng giản dị và khó phân biệt với tầng lớp trung lưu. Truyền thông gọi họ là “người giàu kín đáo” của châu Á.
Nguyên nhân xuất phát từ văn hóa và truyền thống lâu đời. Tư tưởng Thiền tông coi khiêm tốn là đức tính, gắn với triết lý wa (hài hòa) và kenkyo (khiêm nhường). Câu tục ngữ “cái đinh nhô lên sẽ bị đóng xuống” thể hiện rõ tinh thần ấy. Từ thời Edo (1603–1868), Nhật Bản đã có quy định cấm thường dân phô trương của cải để tránh ganh tị, tạo nên chuẩn mực xã hội coi việc khoe của là thiếu tinh tế.
Khi sự giản dị là biểu hiện của đẳng cấp
Tinh thần khiêm tốn thể hiện rõ ở giới thừa kế hiện đại. Con cái của Masayoshi Son (SoftBank) hay Tadashi Yanai (Uniqlo) hiếm khi xuất hiện trên mạng xã hội hay khoe tài sản. Họ thường học trường công, làm việc bình thường hoặc sinh sống kín đáo ở nước ngoài để giữ hình ảnh gia đình. Theo các nhà phân tích văn hóa trên Quora (2019), điều này phản ánh giá trị Nhật coi trọng sự hài hòa tập thể hơn phô trương cá nhân.
Người Nhật cũng xem giàu có là trách nhiệm hơn đặc quyền. Từ thời Minh Trị (1868–1912), các tập đoàn zaibatsu như Mitsui, Mitsubishi đã hình thành khái niệm “tiền cũ” – tài sản gắn liền danh dự và nghĩa vụ giữ gìn uy tín gia tộc. Trong văn hóa này, sự kín đáo là phép lịch sự và cũng là biểu hiện của đẳng cấp thật sự.
Báo cáo năm 2024 của CarterJMRN cho biết giới siêu giàu Nhật hiện sở hữu tổng tài sản 7,7 nghìn tỷ USD – cao nhất châu Á – nhưng hầu như không phô trương. Với hệ số Gini chỉ 0,33, Nhật Bản duy trì mức chênh lệch giàu nghèo thấp, khiến nhu cầu thể hiện địa vị qua vật chất giảm đi.
Ảnh hưởng của Thần đạo và Phật giáo khiến người Nhật coi trọng “giàu có tinh thần” hơn vật chất. Thế hệ rich kid Nhật vẫn duy trì lối sống kín đáo, khác biệt với “phú nhị đại” Trung Quốc hay các chaebol Hàn Quốc. Với họ, sự tự tin thể hiện trong cách sống – không cần chứng minh bằng tài sản.
Theo: VnExpress
