Trong cuộc chiến với tội phạm công nghệ cao, công nghệ có thể thay đổi từng ngày, nhưng con người – với niềm tin, tri thức và sự kết nối – vẫn là “lá chắn” vững vàng nhất.
- Thiếu niên 15 tuổi tổn thương não do ma túy
- Thanh Hóa có thí sinh đạt giải nhất hội thi nghiệp vụ HDV du lịch Bắc Trung Bộ 2025
- Nam tài xế bị lừa 100 triệu đồng sau khi nghe cuộc gọi của “chú Nam”
Bình tĩnh giữa không gian số đầy cạm bẫy
Những năm gần đây, tội phạm công nghệ cao gia tăng nhanh chóng, với thủ đoạn ngày càng tinh vi: từ giả mạo giọng nói, khuôn mặt bằng AI, đến chiêu “bắt cóc trực tuyến”. Giữa những biến hóa ấy, Việt Nam vẫn thể hiện rõ vai trò tiên phong trong việc bảo vệ người dân và xây dựng chuẩn mực an toàn số.
Tại sự kiện Ngày Thẻ Việt Nam, top 5 Hoa hậu Việt Nam 2024 – Phạm Thùy Dương – kể lại kỷ niệm suýt trở thành nạn nhân lừa đảo trực tuyến khi mới 16 tuổi. Cô từng nhận cuộc gọi “từ cơ quan công an”, yêu cầu cung cấp thông tin ngân hàng để “xác minh vi phạm”. “Lúc đó tôi rất sợ, họ nói chuyện rất chuyên nghiệp, có cả tiếng bàn phím, tiếng người xung quanh như thật”, Dương nhớ lại.
Rất may, cô kịp dừng lại và báo cho gia đình. “Kẻ lừa đảo gieo rắc nỗi sợ để khiến ta mất tỉnh táo. Cần tin vào bản thân, tin vào sự trong sạch của mình. Tiền có thể mất, nhưng sự bình tĩnh và niềm tin là tấm lá chắn mạnh nhất”, cô nói.
Tội phạm công nghệ cao đánh vào nỗi sợ và lòng tham
Theo Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện (Cục A05, Bộ Công an), các hình thức lừa đảo trực tuyến “thay đổi từng ngày”, nhưng đều dựa trên hai bản năng cơ bản nhất của con người: nỗi sợ và lòng tham.
Tội phạm thường nhắm đến sinh viên hoặc người trẻ có nhu cầu làm thêm. Chúng mời gọi “nhiệm vụ online”, cho tiền ảo chạy liên tục để tạo niềm tin, rồi yêu cầu nạp tiền thật khi “hệ thống lỗi”. Không ít người mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng vì tin vào “công việc ảo”.
Cũng có trường hợp, tội phạm giả danh công an, viện kiểm sát hoặc người thân bị “bắt cóc” để gây hoảng loạn, khiến nạn nhân tự nguyện chuyển tiền. “Phía sau là những tập đoàn tội phạm xuyên quốc gia, hoạt động từ Campuchia, Myanmar, Philippines… khiến việc truy vết và thu hồi tài sản vô cùng khó khăn”, ông Quân cho biết.
Kết nối, chia sẻ – “vaccine” chống tội phạm công nghệ cao
Dù nguy hiểm, song theo Đại tá Quân, “nếu vì sợ mà quay lưng với công nghệ, chúng ta sẽ tự cô lập mình”. Quan trọng là hiểu biết, chia sẻ và kết nối – bởi “không ai đơn độc trên không gian mạng”.
Ông khuyến nghị, khi gặp tình huống đáng ngờ, người trẻ cần báo ngay cho gia đình, thầy cô hoặc công an. “Một cuộc gọi, một tin nhắn có thể cứu hàng trăm triệu đồng”, ông nói.
Cùng với đó, chiến dịch “Không Một Mình” do Liên minh Niềm tin số khởi xướng, dưới sự bảo trợ của UNODC, UNICEF, Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế cũng được phát động. Đây là bước chuyển quan trọng từ cảnh báo sang hành động, nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trong không gian số – nơi mà sự kết nối, niềm tin và tri thức chính là vũ khí mạnh nhất.
Khi công nghệ cần trái tim con người dẫn lối
Công nghệ có thể ngày càng hoàn thiện, trí tuệ nhân tạo có thể vượt xa con người trong nhiều lĩnh vực, nhưng chỉ con người mới có khả năng thấu hiểu, sẻ chia và kiến tạo niềm tin. Cuộc chiến chống tội phạm công nghệ cao vì thế không chỉ là cuộc đua kỹ thuật, mà còn là hành trình giữ gìn đạo đức, nhân tính và tinh thần cộng đồng trong kỷ nguyên số.
Chừng nào con người vẫn kết nối với nhau bằng lòng tin và sự tỉnh táo, chừng đó, không gian mạng vẫn còn là nơi đáng sống.
Theo Pháp Luật Việt Nam
