Đô thị ô nhiễm, vì chậm chuyển đổi phương tiện xanh

Đô thị ô nhiễm không khí ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM gia tăng do quá trình chuyển đổi phương tiện xanh diễn ra chậm, thiếu đồng bộ.

Đô thị ô nhiễm chuyển đổi phương tiện xanh chậm

Đoàn giám sát của Quốc hội nhận định, tiến trình chuyển đổi phương tiện thân thiện môi trường tại các đô thị lớn đang diễn ra chậm, trong khi tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TP HCM ngày càng nghiêm trọng.

Ngày 28/10, Quốc hội sẽ thảo luận toàn thể về Báo cáo giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ môi trường giai đoạn từ năm 2020. Báo cáo cho thấy các giải pháp quản lý chất lượng không khí ở đô thị còn nhiều bất cập, nhất là khi mức độ ô nhiễm tại hai trung tâm kinh tế lớn tăng cao.

Theo kết quả quan trắc, trong năm 2024, ô nhiễm không khí vẫn xuất hiện theo quy luật mùa, tập trung từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, đặc biệt trong khung giờ 6-8h và 17-19h khi mật độ giao thông dày đặc. Ô nhiễm chủ yếu do bụi mịn PM2.5, trong khi các thông số NO₂, O₃, CO, SO₂ vẫn trong giới hạn cho phép. Báo cáo cũng chỉ rõ ô nhiễm tập trung tại khu vực có nhiều phương tiện giao thông và cơ sở sản xuất công nghiệp.

Phân tích của Đoàn giám sát cho thấy TP HCM có phạm vi và mật độ nguồn phát thải lớn hơn, nhưng mức độ ô nhiễm ở Hà Nội lại cao hơn do điều kiện thời tiết và khí hậu bất lợi. Các tỉnh, thành phía Bắc như Hà Nội, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Giang, Hà Nam, Hải Dương và Thái Bình là khu vực có số ngày ô nhiễm cao nhất.

Chuyển đổi phương tiện xanh cần chính sách mạnh mẽ hơn

Nguồn lực cho công tác quản lý chất lượng không khí, đầu tư xây dựng và duy trì trạm quan trắc còn hạn chế, chưa tương xứng với mức độ nguy cơ. Việc chia sẻ và công bố thông tin môi trường chưa đáp ứng yêu cầu quản lý, trong khi một số địa phương chưa thực hiện quyết liệt, còn lúng túng trong áp dụng các biện pháp kiểm soát ô nhiễm.

Theo báo cáo giám sát, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển phương tiện giao thông công cộng và phương tiện sử dụng năng lượng sạch; quy định lộ trình loại bỏ phương tiện dùng nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, đến nay Bộ Xây dựng vẫn chưa trình Thủ tướng phê duyệt kế hoạch thực hiện lộ trình này. Việc phát triển xe buýt, taxi thân thiện môi trường còn chậm, chưa được các địa phương quan tâm đúng mức.

Tốc độ gia tăng phương tiện cơ giới đường bộ vẫn cao, trong khi việc kiểm soát khí thải mô tô, xe máy chưa được triển khai hiệu quả.

Đô thị ô nhiễm giải pháp kiểm soát ô nhiễm và thúc đẩy chuyển đổi

Đoàn giám sát kiến nghị Chính phủ kiểm soát chặt khí thải từ phương tiện giao thông cơ giới, hạn chế xe gây ô nhiễm tại các đô thị lớn theo phân vùng môi trường. Đồng thời, cần thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh trong hoạt động giao thông gắn với đầu tư hạ tầng, hỗ trợ người dân để đảm bảo bước đi phù hợp và tạo đồng thuận xã hội.

Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm tại Hà Nội giảm 20% so với năm 2024; tại TP HCM và các đô thị khác, chất lượng không khí được duy trì ổn định, không để gia tăng ô nhiễm.

Theo: VnExpress