Sử dụng garo sai khiến 25-30% ca cắt chi ở Ukraine bắt nguồn từ buộc garo không đúng, dẫn đến hoại tử và tàn tật vĩnh viễn. Học thuyết phương Tây bị chỉ trích vì không phù hợp chiến trường.
- Đặc nhiệm Mỹ vào Mexico diệt cartel: Kế hoạch bí mật Title 50
- Nam sinh tử vong trong trường đại học ở TP.HCM
- Kính trọng người già và bí ẩn tục “80 không mời cơm”
Hàng chục nghìn quân nhân Ukraine mất tay chân do sử dụng garo sai cách, một phần từ việc áp dụng cứng nhắc hướng dẫn y tế chiến đấu của Mỹ. Đại tá Kostiantyn Humeniuk, Tổng y sĩ quân đội Ukraine, tiết lộ 25-30% trường hợp phẫu thuật cắt bỏ chi xuất phát từ garo không cần thiết hoặc buộc quá lâu. Cựu sĩ quan quân y Mỹ Rom Steven ước tính gần 75.000 ca cắt chi từ năm 2022, chiếm 3/4 tổng số.
Steven, tình nguyện viên tại Ukraine ba năm qua, chứng kiến binh sĩ buộc garo nhiều ngày dù có thể cầm máu bằng băng ép. Hoại tử buộc bác sĩ cắt bỏ phần chi bị tổn thương. Ông phê phán tài liệu TCCC được dịch sang tiếng Ukraine năm 2022, vốn thiết kế cho xung đột có sơ tán nhanh dưới 60 phút nhờ trực thăng.
Tại Ukraine, drone và pháo kích khiến thương binh di chuyển bằng đường bộ, kéo dài hàng giờ, vượt giới hạn an toàn của garo. Bác sĩ gặp hàng loạt trường hợp trẻ tuổi mất cả hai chi, cần chăm sóc trọn đời. Tháo garo muộn còn gây độc tố tích tụ, dẫn đến suy thận và chạy thận nhân tạo.
Sử dụng garo sai gây hậu quả nghiêm trọng
Garo hiệu quả ở Afghanistan và Iraq nhờ ưu thế không quân, nhưng thất bại ở Ukraine do thời gian sơ tán kéo dài. Steven nhấn mạnh cần đánh giá kỹ trước khi áp dụng, tránh lệ thuộc công cụ chỉ dùng hạn chế. Nghiên cứu của bác sĩ Vladyslav Yatsun năm 2022 cho thấy chỉ 24,6% bệnh nhân thực sự cần garo; phần còn lại đủ dùng băng nén.
Lính Ukraine thường buộc garo quá cao, khiến vị trí cắt chi cao hơn, khó gắn chi giả. Thiếu kinh nghiệm, họ không nới lỏng định kỳ để duy trì tuần hoàn. Bác sĩ Ostap Zubach tại Lviv xác nhận đa số tân binh thiếu kiến thức y tế cơ bản.
NATO cảnh báo sử dụng garo sai
Liên minh quân sự cử đoàn chuyên gia năm ngoái điều tra tỷ lệ biến chứng cao từ garo. Họ kết luận cần thay đổi quan điểm vì sơ tán chậm. Tướng Anatoliy Kazmirchuk bổ sung hướng dẫn chuyển sang cầm máu thay thế vào chương trình huấn luyện cơ bản.
Dù vậy, Steven nghi ngờ hiệu quả vì binh sĩ ngại tháo garo giữa giao tranh. Họ ưu tiên đưa thương binh đến bệnh viện nhanh nhất. Chuyên gia đồng tình garo vẫn cứu mạng trong xuất huyết nặng, nhưng phải dùng đúng chỉ định và theo dõi chặt chẽ.
Tình trạng thiếu quân y chuyên nghiệp khiến tiểu đoàn Ukraine phụ thuộc tân binh đào tạo ngắn ngày. Khi đồng đội bị thương, phản xạ đầu tiên là buộc garo vì đây là công cụ sẵn có. Steven từng chỉnh sửa hướng dẫn garo cho hải quân Mỹ, khẳng định công cụ phát huy tối đa ở chiến trường lý tưởng, ngược lại gây thảm kịch.
Ukraine đang điều chỉnh học thuyết y tế chiến đấu, song hàng chục nghìn binh sĩ đã chịu hệ lụy vĩnh viễn từ sử dụng garo sai.
Theo: VnExpress
