Cuộc khủng hoảng nước tại Iran đang ở mức nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, khiến chính phủ cảnh báo khả năng sơ tán thủ đô Tehran và dời đô nếu không có mưa.
- Thuốc lá “thủ phạm” khiến 103.000 người Việt tử vong mỗi năm
- Vườn bí đỏ sân thượng 100m² rực rỡ giữa lòng Sài Gòn
- Chốt tăng lương tối thiểu từ 1/1/2026, mức cao nhất 5,3 triệu đồng/tháng
Cuộc khủng hoảng nước tại Iran đe dọa thủ đô Tehran
Iran đang trải qua tình trạng thiếu nước nghiêm trọng nhất trong 60 năm qua, buộc Tổng thống Masoud Pezeshkian phải cảnh báo nguy cơ sơ tán toàn bộ thủ đô. “Nếu đến cuối tháng 11 mà Tehran vẫn không có mưa, chúng tôi sẽ buộc phải hạn chế nước, và nếu tình hình không cải thiện, chúng tôi sẽ sơ tán toàn bộ thành phố”, ông nói với hãng tin SNN.
Mực nước tại 5 hồ chứa chính gồm Lar, Mamlu, Amir Kabir, Taleqan và Latyan – nguồn cung cấp nước chủ yếu cho hơn 10 triệu dân Tehran – đã giảm xuống mức chỉ còn 3% công suất. Sau mùa hè khô hạn, mùa thu này cũng không mang lại lượng mưa đáng kể, điều mà giới chức mô tả là “chưa từng có trong 100 năm”.
Một số người dân thậm chí tin vào thuyết “đánh cắp mây”, cho rằng các quốc gia láng giềng đã can thiệp làm mây mưa bị lệch hướng. Dù các nhà khoa học bác bỏ giả thuyết này, họ cũng thừa nhận tình hình thời tiết khô hạn hiện nay là cực kỳ bất thường.
Cuộc khủng hoảng nước tại Iran trầm trọng vì biến đổi khí hậu và quản lý yếu kém
Theo các chuyên gia, cuộc khủng hoảng nước tại Iran không chỉ bắt nguồn từ thiên nhiên, mà còn do hàng chục năm quản lý yếu kém. Việc xây đập tràn lan, khoan giếng trái phép và phương pháp canh tác lãng phí nước đã khiến nguồn dự trữ cạn kiệt. Biến đổi khí hậu, cùng nhiệt độ tăng cao, khiến tốc độ bốc hơi nước nhanh hơn, làm tình hình thêm nghiêm trọng.
Ở Tehran, việc khai thác nước ngầm quá mức khiến mặt đất lún khoảng 300 mm mỗi năm – cao gấp 60 lần mức an toàn. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến cơ sở hạ tầng đô thị và đời sống người dân. Trong khi đó, cắt nước luân phiên đã diễn ra âm thầm suốt hơn 10 ngày qua, khiến dư luận ngày càng lo ngại.
Giới chức Iran đang tính đến việc “gieo mây” – kỹ thuật sử dụng iodide bạc để kích thích mưa – song phương án này đòi hỏi độ ẩm cao, điều mà khí hậu khô hạn hiện nay không đáp ứng được.
Giải pháp cho khủng hoảng: từ cầu mưa đến công nghệ hiện đại
Trước tình hình ngày càng nghiêm trọng, nhiều lãnh đạo địa phương kêu gọi người dân cầu nguyện xin mưa – một truyền thống lâu đời ở Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định điều cốt yếu là thay đổi tư duy quản lý tài nguyên nước.
Theo chuyên gia Nima Shokri (Đại học Công nghệ Hamburg, Đức), Iran cần ứng dụng công nghệ AI và hình ảnh vệ tinh để quản lý, phân bổ và tiết kiệm nước hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc này chỉ khả thi nếu nước này vượt qua rào cản từ các lệnh trừng phạt quốc tế.
Tổng thống Pezeshkian còn đề xuất ý tưởng chuyển thủ đô về phía nam, gần Vịnh Ba Tư – nơi có điều kiện nguồn nước tốt hơn. Tuy nhiên, kế hoạch này gặp nhiều thách thức do chi phí và yếu tố địa chính trị.
Theo: VnExpress
