Hàn Quốc tung loạt chính sách thưởng tiền lớn cho nhân viên sinh con nhằm đối phó tỷ suất sinh thấp kỷ lục, nhưng hiệu quả dài hạn vẫn gây nhiều tranh cãi.
Doanh nghiệp Hàn Quốc thưởng tiền sinh con và “cuộc đua rải tiền” chưa từng có
Khi chủ tịch tập đoàn xây dựng Booyoung ở Seoul tuyên bố thưởng 100 triệu won (khoảng 72.000 USD) cho mỗi em bé của nhân viên, anh Hong Ki – 37 tuổi – đã vô cùng bất ngờ. Khoản thưởng quá lớn khiến vợ chồng anh, vốn đã có một con gái ba tuổi, quyết định sinh thêm con.
Không chỉ Booyoung, nhiều tập đoàn lớn tại Hàn Quốc cũng tung ra các mức hỗ trợ kỷ lục để khuyến khích nhân viên sinh con. Nhà phát triển trò chơi Krafton Inc. tặng 43.000 USD ngay khi trẻ chào đời và 29.000 USD chia theo nhiều đợt đến khi trẻ 8 tuổi. Korea Aerospace Industries thưởng 7.000 USD cho hai con đầu, 22.000 USD cho con thứ ba. Hanwha Group chi tổng cộng hơn 820.000 USD cho nhân viên tại 14 công ty thành viên. Các doanh nghiệp lớn như Doosan Enerbility, Posco, Kumho Petrochemical hay SBW cũng tham gia với nhiều mức thưởng khác nhau.
Khảo sát nội bộ cho thấy 86% nhân viên được nhận hỗ trợ cảm thấy có động lực sinh thêm con, trong khi 96% cho rằng chính sách giúp họ cân bằng tốt hơn giữa công việc và gia đình. Riêng Booyoung ghi nhận 28 trẻ chào đời trong năm qua, cao hơn mức trung bình. Krafton thông báo 58 nhân viên nhận hỗ trợ và không ai nghỉ việc sau đó.
Doanh nghiệp Hàn Quốc thưởng tiền sinh con và những giới hạn của cách tiếp cận “tiền mặt”
Dù tạo ra hiệu ứng tích cực ban đầu, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Giáo sư Ko Woo-rim (Đại học Quốc gia Seoul) nhận định:
- “Tiền không phải là vấn đề duy nhất. Chi phí nuôi dạy con và áp lực giáo dục mới là rào cản thực sự.”
- Hàn Quốc có chi phí giáo dục tư nhân thuộc hàng cao nhất thế giới, tạo gánh nặng lớn cho các gia đình. Văn hóa làm việc kéo dài đến đêm và giá nhà đắt đỏ tại Seoul tiếp tục khiến nhiều người trẻ ngần ngại bước vào hôn nhân hoặc sinh con.
- Một vấn đề khác là bất bình đẳng trong tiếp cận chính sách. Các khoản thưởng lớn chủ yếu dành cho nhân viên làm việc tại chaebol – các tập đoàn lớn – trong khi hàng triệu lao động tại doanh nghiệp nhỏ, lao động tự do hay hợp đồng thời vụ hoàn toàn bị bỏ lại phía sau. Giáo sư Lee Chul-hee cảnh báo:
- “Một xã hội mà quyết định sinh con phụ thuộc vào nơi bạn làm việc sẽ càng chia rẽ hơn.”
Doanh nghiệp Hàn Quốc thưởng tiền sinh con và bài toán dân số chưa thể giải quyết
Nhiều quốc gia từng áp dụng trợ cấp tiền mặt nhưng chỉ tạo được tác động tạm thời. Pháp là ví dụ hiếm hoi duy trì tỷ suất sinh ổn định nhờ phúc lợi toàn diện, mạng lưới nhà trẻ công, và cam kết lâu dài của nhà nước, chứ không phụ thuộc vào từng doanh nghiệp.
Ngay tại Hàn Quốc, các chương trình trợ cấp trước đây chỉ tạo “cú hích” ngắn hạn. Ông Joo Hyung-hwan – Chủ tịch Ủy ban Xã hội Già hóa – cho rằng giải pháp chiến lược cần bao gồm giảm mật độ dân cư ở Seoul, khuyến khích người dân chuyển đến các địa phương có chi phí sống thấp hơn và môi trường nuôi con thuận lợi hơn.
Thách thức nhân khẩu học mà Hàn Quốc đối mặt hiện rất lớn. Với tỷ suất sinh 0,72 vào năm 2023, thấp nhất thế giới, nước này có nguy cơ suy giảm lực lượng lao động, thiếu tân binh nhập ngũ và hệ thống lương hưu chịu áp lực nặng nề. Viện Nghiên cứu Kinh tế Hàn Quốc cảnh báo rằng nếu tình trạng kéo dài, tăng trưởng GDP có thể giảm xuống dưới 1% vào năm 2050.
Theo: VnExpress
