Bạo lực kinh tế trong gia đình, gồm hành vi kiểm soát tài sản, thu nhập, có thể bị phạt đến 30 triệu theo Nghị định 282/2025.
Loạt hành vi mới bị siết chặt
Theo Nghị định 282/2025, hành vi vợ kiểm soát thu nhập khiến chồng lệ thuộc về vật chất và tinh thần được xếp vào nhóm bạo lực kinh tế, mức phạt từ 20-30 triệu đồng. Nghị định áp dụng từ ngày 15/12, quy định xử phạt trong các lĩnh vực an ninh, trật tự, tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình.
Trong 17 nhóm vi phạm liên quan phòng, chống bạo lực gia đình, điều 44 xác định 5 hành vi được xem là bạo lực kinh tế. Gồm chiếm đoạt tài sản chung hay riêng của thành viên gia đình; hủy hoại tài sản chưa đến mức truy cứu hình sự; cưỡng ép thành viên lao động quá sức; ép đóng góp tài chính vượt khả năng; kiểm soát tài sản, thu nhập gây lệ thuộc về tinh thần, vật chất hoặc các mặt khác.
Ngoài xử phạt tiền, người vi phạm còn phải khắc phục hậu quả, trừ trường hợp tài sản không thể phục hồi. Với vi phạm chiếm giữ tài sản, người vi phạm phải trả lại hoặc nộp số tiền tương ứng giá trị tài sản đã tiêu thụ, tẩu tán hoặc hủy trái quy định.
Mức phạt tối đa áp dụng ra sao?
Theo Nghị định 282/2025, mức phạt tối đa với cá nhân trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình là 30 triệu đồng; tổ chức lên tới 60 triệu đồng. Trong số 17 hành vi vi phạm, chỉ 5 hành vi bị áp dụng mức phạt cao nhất, trong đó có bạo lực kinh tế.
Cùng mức phạt 20-30 triệu đồng, bạo lực tình dục cũng được siết chặt hơn. Hành vi vợ hoặc chồng cưỡng ép quan hệ trái ý muốn, chưa đến mức xử lý hình sự, sẽ bị xử phạt tương tự. Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm trong gia đình cũng nằm trong nhóm bị phạt cao nhất.
Đáng chú ý, các hành vi ép thành viên nghe, xem, đọc nội dung khiêu dâm có thể bị phạt 10-120 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị yêu cầu xin lỗi công khai tại nhà riêng, nơi làm việc hoặc trên phương tiện truyền thông nếu nạn nhân yêu cầu.
Bạo lực kinh tế trong nhóm nghĩa vụ gia đình và mức phạt liên quan
Điều 43 quy định mức phạt 5-10 triệu đồng đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và cấp dưỡng. Bao gồm trốn tránh nghĩa vụ giữa vợ chồng sau ly hôn; từ chối nuôi dưỡng giữa anh chị em, ông bà và cháu; không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc con sau ly hôn. Người vi phạm ngoài bị phạt tiền còn phải thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định.
Mức phạt 5-10 triệu đồng cũng áp dụng với hành vi cản trở quyền thăm nom giữa ông bà – cháu, vợ – chồng, cha mẹ – con, trừ trường hợp bị hạn chế theo quyết định tòa án. Hành vi bắt con học quá sức hoặc bỏ mặc việc giáo dục trẻ em cũng bị xử phạt.
Đặc biệt, việc bỏ mặc phụ nữ mang thai, người nuôi con dưới 36 tháng, người khuyết tật hay người cao tuổi sẽ bị xử phạt 10-20 triệu đồng. Đây là lần đầu tiên quy định về việc không giáo dục trẻ em trong gia đình bị xử phạt hành chính.
Về thẩm quyền xử phạt, chủ tịch UBND xã và trưởng công an xã được phạt đến 15 triệu đồng; chiến sĩ công an được phạt đến 3 triệu đồng; giám đốc công an cấp tỉnh được phạt tối đa 30 triệu đồng.
Năm 2023, hơn 3.100 hộ gia đình ghi nhận bạo lực, chủ yếu là bạo lực thể xác và tinh thần. TAND Tối cao thống kê từ 1/7/2023 đến tháng 4/2025 có hơn 405.000 vụ bạo lực gia đình được đưa ra xét xử, gần 342.000 vụ ly hôn có nguyên nhân từ bạo lực, chiếm 92,7% tổng số vụ ly hôn.
Theo: Pháp Luật
