Cơ chế tiền lương mới cho viên chức từ 1/7/2026 đánh dấu bước chuyển sang trả lương theo vị trí việc làm, gắn trách nhiệm và hiệu quả.
Cơ chế tiền lương mới – chuyển từ ngạch bậc sang vị trí việc làm
Luật Viên chức (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, mở ra thay đổi quan trọng trong cách trả lương cho hơn một triệu viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Điểm cốt lõi của cải cách này là chuyển từ phương thức lương dựa vào ngạch, bậc và thâm niên sang mô hình lương gắn với vị trí việc làm, trách nhiệm, kết quả và hiệu quả công việc.
Theo quy định mới, viên chức sẽ được hưởng lương, thưởng và các khoản thu nhập khác theo vị trí đảm nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Đây là lần đầu tiên nguyên tắc “vị trí việc làm – kết quả công việc” trở thành nền tảng chi trả thu nhập trong khu vực sự nghiệp công lập, thay thế cách tính lương dựa phần lớn vào thâm niên trước đây.
Cơ chế mới được kỳ vọng khắc phục tình trạng cào bằng trong chi trả thu nhập, tạo động lực phấn đấu, đồng thời phản ánh đúng trách nhiệm và giá trị của từng vị trí.
Xác định rõ vị trí và tiêu chuẩn năng lực
Luật quy định mỗi viên chức phải được gắn với mô tả vị trí việc làm cụ thể, bao gồm nhiệm vụ, yêu cầu trình độ, tiêu chuẩn năng lực và mức độ trách nhiệm. Đây là căn cứ để đánh giá viên chức hằng năm.
Kết quả đánh giá được phân thành bốn mức: hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ và không hoàn thành nhiệm vụ. Kết quả này sẽ quyết định việc nâng lương, thưởng và các chế độ thu nhập liên quan.
Theo điều khoản thi hành, chậm nhất đến ngày 1/7/2027, tất cả bộ, ngành và địa phương phải hoàn tất việc rà soát, bố trí viên chức vào vị trí việc làm tương ứng. Hệ thống ngạch – bậc sẽ không còn là cơ sở chi trả thu nhập sau giai đoạn chuyển đổi.
Bên cạnh tiền lương, luật cũng thiết kế các khoản thu nhập bổ sung theo vị trí và kết quả công việc, gồm tiền làm thêm giờ, làm đêm, công tác phí và các khoản thu nhập hợp pháp khác theo quy định nội bộ của đơn vị.
Giữ ưu đãi đặc thù và tăng minh bạch trong đánh giá
Mặc dù thay đổi cách trả lương, luật vẫn duy trì các chính sách ưu đãi với viên chức làm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, khu vực đặc biệt khó khăn hoặc trong môi trường độc hại, nguy hiểm. Điều này giúp bảo đảm tính ổn định và khuyến khích nguồn nhân lực ở khu vực đặc thù.
Việc áp dụng cơ chế lương theo vị trí cũng đặt ra yêu cầu về minh bạch và định lượng trong đánh giá viên chức. Luật yêu cầu việc đánh giá phải dựa trên mức độ hoàn thành nhiệm vụ, sản phẩm công việc và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu để tránh tình trạng đánh giá hình thức.
Từ ngày 1/7/2026, viên chức trên cả nước sẽ bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, khi thu nhập không còn phụ thuộc thâm niên mà gắn trực tiếp với vị trí đảm nhiệm và kết quả công việc. Đây là bước cải cách được kỳ vọng góp phần hiện đại hóa nền công vụ và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống sự nghiệp công lập.
Theo: Dân Trí
