Đàm phán hòa bình Nga – Ukraine tiếp tục rơi vào bế tắc do bất đồng sâu sắc về lãnh thổ, đặc biệt tại vùng Donbass, khiến tiến trình ngoại giao chưa đạt kết quả.
- Cà Mau xây dựng vùng nuôi cua biển xuất khẩu
- Nạn nhân uất nghẹn kể lại thủ đoạn ‘chim mồi’ trong vụ lừa bán đất Lộc Phúc
- Từ bỏ điều trị cai nghiện, lĩnh 5 năm tù
Sau nhiều tuần Mỹ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài gần bốn năm, đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine vẫn chưa xuất hiện bước tiến mới. Cuộc thảo luận kéo dài hơn năm giờ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và các đặc phái viên Mỹ tại Moskva ngày 2/12 không mang lại đột phá nào. Cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết các bên tiếp tục bế tắc vì “vấn đề lãnh thổ”, yếu tố then chốt quyết định mọi thảo luận về hòa bình.
Donbass – tâm điểm bất đồng khiến đàm phán đình trệ
Nga yêu cầu Ukraine chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ, đặc biệt là khu vực Donbass gồm hai tỉnh Lugansk và Donetsk. Đây là hai trong số bốn tỉnh Nga tuyên bố sáp nhập vào cuối tháng 9/2022, dù Moskva đến nay vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn bất kỳ tỉnh nào. Hiện khoảng 6.500 km² ở Donbass vẫn thuộc quyền kiểm soát của Ukraine, khiến khu vực này trở thành điểm nóng lớn nhất cả về quân sự lẫn chính trị.
Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 8/12 tái khẳng định Ukraine “không thể và không có quyền nhượng đất cho Nga”, viện dẫn hiến pháp, luật pháp quốc tế và yếu tố đạo lý sau những tổn thất trong chiến sự. Giới phân tích nhận định lập trường cứng rắn này là rào cản lớn khiến đàm phán không thể tiến xa hơn.
Phía Nga cho rằng chiến dịch quân sự được phát động hồi tháng 2/2022 nhằm “bảo vệ người nói tiếng Nga bị đàn áp” tại Donbass, nhắc lại các cáo buộc rằng lực lượng Ukraine tấn công phe ly khai thân Nga từ năm 2014. Trong khi đó, Kiev khẳng định họ buộc phải ứng phó bằng vũ lực để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và cáo buộc lực lượng ly khai pháo kích vào các khu dân cư.
Theo Liên Hợp Quốc, hơn 3.100 dân thường thiệt mạng và khoảng 9.000 người bị thương trong giai đoạn 2014–2022 tại miền đông Ukraine, cho thấy mức độ phức tạp và nhạy cảm của mọi thỏa thuận liên quan đến vấn đề lãnh thổ.
Ý nghĩa chiến lược của Donetsk và tính toán của lãnh đạo hai nước
Trong gần bốn năm xung đột, Nga đã giành quyền kiểm soát nhiều đô thị lớn tại Donbass, ngoại trừ Sloviansk và Kramatorsk – hai trung tâm quân sự trọng yếu mà Ukraine củng cố từ năm 2014. Đây được xem là tuyến phòng thủ quan trọng nhất của Kiev, bởi khu vực phía tây Donetsk có địa hình bằng phẳng, giúp lực lượng Nga có thể mở rộng kiểm soát nếu chiếm trọn tỉnh.
Giới quan sát cho rằng tương lai Donetsk có thể định hình di sản chính trị của cả Tổng thống Putin và Tổng thống Zelensky. Ông Putin xem việc bảo vệ cộng đồng nói tiếng Nga là trọng tâm trong chiến lược của mình. Ngược lại, ông Zelensky – người đắc cử năm 2019 với cam kết chấm dứt xung đột – lại được xem như biểu tượng kháng cự của Ukraine. Việc nhượng bộ Donetsk có thể khiến ông đối mặt phản ứng mạnh mẽ trong nước.
Dù khẳng định không thể nhượng đất, ông Zelensky cho biết Ukraine chỉ có thể xem xét các lựa chọn nếu có “đảm bảo an ninh rõ ràng” từ Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, Washington đang gia tăng áp lực. Trong cuộc phỏng vấn với Politico tối 8/12, Tổng thống Donald Trump nhận định Ukraine đang “thua cuộc” và cho rằng ông Zelensky “sẽ phải đồng thuận và bắt đầu chấp nhận mọi thứ”.
Theo: VnExpress
