Sapo: Hàng loạt trẻ mắc tan máu bẩm sinh tại Ấn Độ nhiễm HIV sau khi truyền máu định kỳ, phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong an toàn y tế.
Nhiều trẻ em mắc bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) tại các bang của Ấn Độ đã bị lây nhiễm HIV sau quá trình truyền máu thường xuyên, gây chấn động dư luận và đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả của hệ thống kiểm soát y tế tại quốc gia đông dân thứ hai thế giới.
Ngày 17/12, chính quyền bang Madhya Pradesh xác nhận 5 bệnh nhi từ 3 đến 15 tuổi tại huyện Satna có kết quả xét nghiệm dương tính với HIV. Các em đều là bệnh nhân Thalassemia – căn bệnh rối loạn máu di truyền khiến người mắc phải truyền máu suốt đời để duy trì sự sống. Dù các trường hợp được phát hiện rải rác trong quá trình sàng lọc từ đầu năm, sự việc chỉ thực sự bùng lên khi truyền thông địa phương đồng loạt đưa tin, buộc chính quyền phải lập ủy ban điều tra khẩn cấp.
Nhiều trẻ em nhiễm HIV sau khi truyền máu tại Madhya Pradesh
Theo ông Satish Kumar S, người đứng đầu huyện Satna, các bệnh nhi từng tiếp nhận máu từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm bệnh viện công lập và các phòng khám tư nhân. Kết quả xét nghiệm cho thấy phần lớn phụ huynh đều âm tính với HIV, ngoại trừ một trường hợp đặc biệt khi cả cha và mẹ của bé 3 tuổi đều mang virus. Điều này giúp cơ quan chức năng loại trừ khả năng lây truyền từ mẹ sang con và khoanh vùng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quá trình truyền máu.
Bác sĩ Manoj Shukla, Giám đốc Y tế huyện Satna, khẳng định tất cả các đơn vị máu được sử dụng đều trải qua xét nghiệm theo quy chuẩn của chính phủ. Tuy nhiên, ông thừa nhận tồn tại rủi ro từ những người hiến máu đang trong “giai đoạn cửa sổ” – thời điểm virus HIV đã xâm nhập cơ thể nhưng chưa đủ nồng độ để phát hiện qua xét nghiệm thông thường, song vẫn có khả năng lây nhiễm.
Nhiều trẻ em nhiễm HIV sau khi truyền máu không phải cá biệt
Sự việc tại Madhya Pradesh không phải trường hợp đơn lẻ. Chỉ vài tuần trước đó, bang Jharkhand cũng ghi nhận 5 trẻ em dưới 8 tuổi nhiễm HIV sau khi truyền máu tại một bệnh viện công. Điểm chung của các nạn nhân là đều mắc Thalassemia và phải phụ thuộc vào việc truyền máu định kỳ.
Lùi xa hơn, năm 2011, bang Gujarat từng chứng kiến 23 trẻ em nhiễm HIV theo cách tương tự. Chuỗi sự cố kéo dài nhiều năm cho thấy những lỗ hổng mang tính hệ thống trong công tác sàng lọc, quản lý và giám sát nguồn máu tại Ấn Độ.
Trước sức ép dư luận, chính quyền bang Jharkhand đã đình chỉ công tác bác sĩ trưởng khoa ngoại, cán bộ phụ trách đơn vị HIV và kỹ thuật viên xét nghiệm liên quan, đồng thời hỗ trợ mỗi gia đình nạn nhân 200.000 rupee, tương đương khoảng 58 triệu đồng.
Bi kịch y tế và lời kêu gọi cải cách hệ thống truyền máu
Không chỉ đối mặt với gánh nặng bệnh tật chồng chất, nhiều gia đình nạn nhân còn chịu sự kỳ thị nặng nề từ cộng đồng. Một người cha tại Jharkhand cho biết gia đình anh bị chủ nhà yêu cầu rời đi ngay sau khi biết tin con trai 7 tuổi nhiễm HIV. Họ buộc phải chuyển về vùng quê cách cơ sở y tế gần nhất tới 27 km, khiến việc điều trị càng thêm gian nan.
Nhiều phụ huynh khác bày tỏ sự tuyệt vọng khi chứng kiến con em mình phải vật lộn với tác dụng phụ của thuốc kháng virus như nôn mửa, suy kiệt và sụt cân kéo dài.
Trước thực trạng đáng báo động, cộng đồng bệnh nhân Thalassemia cùng các tổ chức xã hội đang kêu gọi Quốc hội Ấn Độ sớm thông qua Dự luật Truyền máu Quốc gia 2025. Dự luật được kỳ vọng sẽ siết chặt quy trình thu gom, xét nghiệm và phân phối máu, đảm bảo an toàn cho những bệnh nhân yếu thế phải truyền máu thường xuyên.
Theo số liệu chính phủ, Ấn Độ hiện có hơn 2,5 triệu người sống chung với HIV và ghi nhận khoảng 66.400 ca nhiễm mới mỗi năm – con số khiến những lỗ hổng trong an toàn truyền máu càng trở nên đáng lo ngại
Theo: VnExpress
