Viêm tụy cấp do biến chứng tiểu đường

Viêm tụy cấp do biến chứng tiểu đường có thể xảy ra ở người bệnh lâu năm không dùng thuốc đúng chỉ định, gây nguy hiểm tính mạng.

Một phụ nữ 79 tuổi tại Tây Ninh vừa được cấp cứu và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng viêm tụy cấp, nguyên nhân xuất phát từ bệnh tiểu đường kéo dài nhiều năm nhưng không tuân thủ điều trị.

Người bệnh là bà Minh, có tiền sử mắc tiểu đường khoảng 30 năm. Gần đây, bà nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, kèm sốt nhẹ, buồn nôn và nôn ói nhiều. Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết tăng cao gấp 6 lần mức bình thường, kali máu giảm còn 2,2 mmol/l, thấp hơn ngưỡng an toàn.

Viêm tụy cấp do biến chứng tiểu đường diễn tiến nguy hiểm

Các bác sĩ chẩn đoán bà Minh bị nhiễm toan ceton – tình trạng tích tụ axit trong máu do thiếu insulin – kèm viêm tụy cấp. ThS.BS Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa Nội tiết – Đái tháo đường, cho biết người bệnh không dùng thuốc tiểu đường đúng chỉ định trong thời gian dài khiến tuyến tụy không sản xuất đủ insulin, làm đường huyết tăng cao kéo dài.

Khi thiếu insulin, cơ thể buộc phải phân hủy chất béo để tạo năng lượng, dẫn đến tích tụ axit và gây nhiễm toan ceton. Đồng thời, đường huyết cao còn làm tăng triglycerid trong máu – một trong những nguyên nhân trực tiếp gây viêm tụy cấp. Tình trạng này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể bùng phát dữ dội khi kết hợp với nhiễm toan ceton.

Bệnh tiểu đường kéo dài còn làm tổn thương mạch máu nuôi tụy, gây thiếu oxy mô, kích hoạt sớm các men tiêu hóa trong tuyến tụy. Điều này dẫn đến viêm tụy lan rộng, làm giảm khả năng tiết insulin và khiến việc kiểm soát đường huyết càng khó khăn hơn.

Các dấu hiệu cảnh báo viêm tụy ở người bệnh tiểu đường gồm đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều, sốt nhẹ, mệt mỏi, bụng chướng, tiêu chảy, đường huyết tăng đột ngột không rõ nguyên nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Điều trị và khuyến cáo cho người bệnh tiểu đường

Sau khi nhập viện, bà Minh được chỉ định truyền insulin để hạ đường huyết, kiểm soát viêm tụy và cải thiện tình trạng nhiễm toan ceton, đồng thời bổ sung kali và điều trị tích cực. Sau 5 ngày, tình trạng sức khỏe của người bệnh ổn định, các chỉ số sinh hóa dần trở về gần mức bình thường.

Do tuổi cao và trí nhớ suy giảm, bác sĩ khuyến cáo người nhà cần theo dõi chặt chẽ việc dùng thuốc của bà Minh, giúp kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu và huyết áp theo đúng chỉ định. Người bệnh không nên tự ý dừng hoặc thay đổi thuốc điều trị tiểu đường, cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế chất béo, tránh ăn quá no và tái khám định kỳ.

Các chuyên gia nhấn mạnh, người mắc tiểu đường khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm như viêm tụy cấp.

Theo: VnExpress