Lãi suất tăng không chỉ ảnh hưởng tiền gửi tiết kiệm mà còn tạo áp lực lớn lên thị trường chứng khoán, khiến giá cổ phiếu biến động mạnh.
Chứng khoán rung lắc khi lãi suất tăng: Áp lực từ chi phí vốn
Khi lãi suất điều hành tăng, tác động đầu tiên và rõ ràng nhất là chi phí vốn của nền kinh tế bị đẩy lên cao. Doanh nghiệp vay vốn phải trả lãi nhiều hơn, làm giảm lợi nhuận kỳ vọng. Điều này nhanh chóng phản ánh vào thị trường chứng khoán thông qua áp lực bán ra, khiến chỉ số dễ rung lắc, thậm chí giảm điểm.
Với nhà đầu tư, lãi suất tăng cũng làm thay đổi sự so sánh giữa các kênh đầu tư. Tiền gửi ngân hàng trở nên hấp dẫn hơn nhờ mức sinh lời ổn định và rủi ro thấp. Khi dòng tiền có xu hướng quay về kênh tiết kiệm, thị trường chứng khoán sẽ thiếu lực đỡ, thanh khoản suy giảm và biến động mạnh hơn trong ngắn hạn.
Thực tế cho thấy, mỗi chu kỳ thắt chặt tiền tệ thường đi kèm với tâm lý thận trọng gia tăng. Nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn, hạn chế giải ngân mới, khiến thị trường khó duy trì xu hướng tăng bền vững.
Chứng khoán rung lắc khi lãi suất tăng: Nhóm cổ phiếu chịu ảnh hưởng mạnh
Không phải tất cả cổ phiếu đều bị tác động như nhau khi lãi suất tăng. Nhóm doanh nghiệp tăng trưởng cao, phụ thuộc nhiều vào vốn vay thường chịu ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt nhất. Đây là các doanh nghiệp cần liên tục huy động vốn để mở rộng sản xuất, đầu tư dự án hoặc duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.
Khi chi phí vay tăng, biên lợi nhuận của nhóm này bị thu hẹp, kế hoạch mở rộng có thể chậm lại, khiến triển vọng kinh doanh kém hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư. Điều đó lý giải vì sao cổ phiếu bất động sản, xây dựng, hoặc các doanh nghiệp đòn bẩy tài chính cao thường giảm mạnh trong giai đoạn lãi suất đi lên.
Ngược lại, những doanh nghiệp có lượng tiền mặt dồi dào, ít vay nợ hoặc có dòng tiền ổn định thường chống chịu tốt hơn. Tuy nhiên, ngay cả các nhóm này cũng khó tránh khỏi biến động chung của thị trường khi tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng.
Lãi suất tăng làm thay đổi cách định giá cổ phiếu
Một yếu tố mang tính nền tảng khiến thị trường chứng khoán rung lắc khi lãi suất tăng nằm ở định giá cổ phiếu. Trong các mô hình tài chính, giá cổ phiếu được xác định dựa trên giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai mà doanh nghiệp tạo ra.
Lãi suất tăng đồng nghĩa với việc tỷ lệ chiết khấu cao hơn, làm giảm giá trị hiện tại của các dòng tiền trong tương lai. Điều này khiến mức định giá hợp lý của cổ phiếu thấp hơn so với giai đoạn lãi suất thấp, ngay cả khi lợi nhuận doanh nghiệp chưa thay đổi đáng kể.
Vì vậy, không chỉ cổ phiếu ngân hàng hay doanh nghiệp vay nợ nhiều mới chịu tác động. Toàn bộ thị trường đều phải điều chỉnh lại mặt bằng định giá, khiến giá cổ phiếu dễ biến động và rung lắc mạnh trong ngắn hạn.
Nhìn nhận đúng để đầu tư thận trọng
Chứng khoán rung lắc khi lãi suất tăng là hiện tượng mang tính quy luật, phản ánh sự điều chỉnh của dòng tiền và kỳ vọng lợi nhuận. Với nhà đầu tư, hiểu rõ mối quan hệ này giúp tránh tâm lý hoảng loạn, đồng thời lựa chọn chiến lược phù hợp trong từng giai đoạn của chu kỳ lãi suất.
Theo: Báo VnExpress
