Irène Joliot-Curie, con gái Marie Curie, dành trọn cuộc đời cho khoa học, để lại dấu ấn lớn với phát hiện phóng xạ nhân tạo và những đóng góp bền bỉ cho nhân loại.
- Vị Thượng thư với câu nói bất hủ: ‘Người làm quan mà giàu thì phải xem xét lại nguồn thu nhập’
- Góc khuất bạo hành người già từ dịch vụ giúp việc tại Hà Nội
- Mỹ chính thức rút khỏi WHO giữa những tranh cãi về vai trò của Trung Quốc
Tuổi thơ trong môi trường khoa học đặc biệt
Irène Joliot-Curie sinh năm 1897 tại Paris, là con gái lớn của hai nhà khoa học nổi tiếng Marie Curie và Pierre Curie. Ngay từ nhỏ, bà đã lớn lên trong môi trường nghiên cứu đặc biệt, nơi khoa học hiện diện trong đời sống hằng ngày. Thay vì theo học trường phổ thông thông thường, Irène được giáo dục trong một nhóm học tập do chính Marie Curie tổ chức, quy tụ nhiều nhà khoa học và học giả hàng đầu thời bấy giờ.
Biến cố lớn xảy ra năm 1906 khi Pierre Curie qua đời vì tai nạn giao thông. Từ đó, Marie Curie vừa là người mẹ, vừa là người thầy, trực tiếp dẫn dắt Irène trên con đường khoa học. Mối quan hệ mẹ – con gắn liền với phòng thí nghiệm, nơi Irène sớm tham gia hỗ trợ các nghiên cứu về phóng xạ.
Trong Thế chiến I, khi mới 18 tuổi, Irène cùng mẹ tham gia vận hành các thiết bị chụp X-quang lưu động phục vụ điều trị thương binh. Công việc này giúp bác sĩ xác định vị trí mảnh đạn trong cơ thể binh lính, góp phần cứu sống nhiều người. Trải nghiệm thực tế đó củng cố niềm tin của Irène vào giá trị nhân đạo của khoa học, đồng thời đặt nền tảng cho sự nghiệp nghiên cứu lâu dài sau này.
Phóng xạ nhân tạo và giải Nobel Hóa học
Sau chiến tranh, Irène tiếp tục nghiên cứu tại Viện Radium và kết hôn với Frédéric Joliot, một nhà vật lý – hóa học trẻ. Hai người trở thành cộng sự khoa học gắn bó, cùng nhau tiến hành các thí nghiệm quan trọng về cấu trúc hạt nhân. Năm 1934, họ công bố phát hiện phóng xạ nhân tạo, chứng minh con người có thể tạo ra các nguyên tố phóng xạ trong phòng thí nghiệm, thay vì chỉ tìm thấy trong tự nhiên.
Khám phá này mở ra bước ngoặt lớn cho vật lý hạt nhân và hóa học, đồng thời tạo nền tảng cho nhiều ứng dụng trong y học hiện đại, đặc biệt trong chẩn đoán và điều trị ung thư bằng đồng vị phóng xạ. Với công trình này, Irène Joliot-Curie và Frédéric Joliot-Curie được trao Giải Nobel Hóa học năm 1935, đánh dấu giải Nobel thứ tư gắn liền với gia đình Curie.
Bên cạnh nghiên cứu, Irène còn tham gia quản lý khoa học và hoạt động xã hội. Bà từng giữ vai trò lãnh đạo tại Viện Radium, đồng thời ủng hộ các phong trào vì hòa bình và quyền phụ nữ. Tuy nhiên, việc tiếp xúc lâu dài với phóng xạ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Irène Joliot-Curie qua đời năm 1956, ở tuổi 58, khép lại cuộc đời tận hiến cho khoa học và nhân loại.
Theo Báo VnExpress
