Tuyển sinh Đại học 2026 có nhiều điều chỉnh mới về cách tính điểm xét tuyển, buộc thí sinh phải thay đổi chiến lược học tập và đăng ký nguyện vọng.
- Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới khi tiến sát ngưỡng 5.600 USD/ounce
- Quy tắc sống còn khi sơ cứu đột quỵ tại nhà
- Vây bắt thành công Dũng “Cày” giang hồ cộm cán nguy hiểm
Thay đổi cách tính điểm xét tuyển
Từ năm 2026, Bộ GD&ĐT quy định các môn chung giữa các tổ hợp xét tuyển phải chiếm tối thiểu 50% trọng số tính điểm. Quy định này nhằm hạn chế việc các trường đại học mở rộng tổ hợp xét tuyển một cách cơ học, sử dụng những môn học không gắn chặt với ngành đào tạo.
Đây không chỉ là thay đổi mang tính kỹ thuật mà tạo ra sự dịch chuyển rõ rệt trong cách tính điểm xét tuyển và chiến lược dự tuyển của thí sinh. Theo đó, quyền “tùy biến” trong việc nhân hệ số môn học của các trường đại học bị thu hẹp đáng kể. Với thí sinh, lợi thế bứt phá nhờ một môn học vượt trội sẽ giảm, thay vào đó là yêu cầu duy trì kết quả tương đối đồng đều ở các môn nền tảng.
Tuy nhiên, chính sách này cũng bộc lộ mặt hạn chế. Với những thí sinh có năng lực nổi trội ở một môn học gắn trực tiếp với ngành đào tạo, việc bị giới hạn trọng số có thể khiến lợi thế cạnh tranh suy giảm. Chẳng hạn, thí sinh rất mạnh Toán khi xét tuyển vào các ngành kỹ thuật, hoặc vượt trội ngoại ngữ với các ngành đào tạo quốc tế, có thể không được “định giá” đúng mức nếu các môn còn lại chỉ đạt điểm trung bình.
Đặt thí sinh vào “ma trận” công thức
Quy định môn chung chiếm tối thiểu 50% trọng số được kỳ vọng sẽ tăng tính công bằng trong xét tuyển. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không nằm ở con số, mà phụ thuộc vào cách triển khai cụ thể.
Nếu Bộ GD&ĐT chỉ ban hành nguyên tắc chung, để các trường tự diễn giải và xây dựng công thức tính điểm, nguy cơ xuất hiện các phương án phức tạp, khó hiểu là hoàn toàn có thể xảy ra. Khi đó, mục tiêu minh bạch có thể phản tác dụng, đẩy thí sinh vào một “ma trận” xét tuyển mới.
Ở góc độ chuẩn bị hồ sơ, từ năm 2026, thí sinh buộc phải thay đổi chiến lược học tập. Việc tập trung toàn bộ nguồn lực cho một môn mũi nhọn không còn là lựa chọn an toàn. Thay vào đó, học sinh cần duy trì kết quả ổn định ở các môn chung. Điều này góp phần hạn chế tình trạng học lệch, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng áp lực học tập trên diện rộng, nhất là với những học sinh có năng lực không đồng đều giữa các môn.
Không được đẩy rủi ro về phía thí sinh
TS Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT cho rằng tuyển sinh đại học không thể trở thành “cuộc chơi thay đổi luật liên tục”. Theo ông, các chính sách tuyển sinh cần được ổn định tối thiểu trong ba năm để học sinh có đủ thời gian chuẩn bị.
Việc nhiều trường điều chỉnh thông tin quan trọng về tổ hợp xét tuyển, cách tính điểm hay trọng số môn học ngay trong học kỳ II đã đẩy rủi ro về phía thí sinh – nhóm yếu thế nhất trong chuỗi chính sách. Hệ quả là sự hoang mang của người học, kéo theo áp lực đối với gia đình và nhà trường.
Theo các chuyên gia, với quy định mới về trọng số môn học, Bộ GD&ĐT cần yêu cầu các trường công khai rõ môn chung, môn riêng giữa các tổ hợp, đồng thời minh bạch công thức tính điểm xét tuyển. Nếu thiếu rõ ràng, quy định 50% rất dễ trở thành “bài toán mù”, khiến thí sinh lúng túng khi lựa chọn tổ hợp và sắp xếp nguyện vọng.
Thực tế cho thấy, khi các môn chung chiếm ít nhất 50% trọng số, khoảng cách điểm giữa những thí sinh có năng lực đơn môn vượt trội sẽ bị thu hẹp. Điều này làm thay đổi trật tự cạnh tranh trong tuyển sinh, đặt ra câu hỏi về việc liệu năng lực chuyên sâu – yếu tố cốt lõi của nhiều ngành đào tạo – có đang bị làm mờ trong quá trình đổi mới chính sách hay không.
Theo: Báo Tiền Phong
