Áp lực lì xì đang gây ra những tranh luận trái chiều tại Việt Nam khi phong tục truyền thống này bị biến tướng thành gánh nặng kinh tế với nhiều người.
- Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ thực hiện chuyến thăm đến Venezuela
- Ngân hàng số Vikki trao 1 ký vàng cho khách hàng gửi tiết kiệm
- Hàng loạt giám đốc doanh nghiệp bị tạm hoãn xuất cảnh sát Tết do nợ thuế
Áp lực lì xì và sự va chạm giữa cũ và mới
Vũ Thùy Lâm, một phụ nữ trẻ làm việc tại Hà Nội, đã trải qua cảm giác “sống sượng” khi chứng kiến sự thực dụng của trẻ nhỏ ngay trong ngày đầu năm. Một phong bao 50.000 đồng kèm theo lời chúc tốt đẹp đã bị chê ít ngay trước mặt cả gia đình, khiến không gian Tết vốn vui vẻ trở nên gượng gạo. Sự cố này đặt ra câu hỏi về việc liệu phong tục lì xì có còn giữ được ý nghĩa tinh thần ban đầu hay đã bị vật chất hóa quá mức.
Đối với nhiều nhân viên văn phòng, tiền thưởng Tết vốn là khoản bù đắp cho một năm làm việc vất vả, nhưng một phần lớn trong đó lại được dùng cho lì xì. Năm trước, Lâm đã dùng 25% tiền thưởng để thực hiện nghĩa vụ mừng tuổi cho người thân thay bố mẹ, nhưng sự chê bai của con trẻ đã khiến cô phải suy nghĩ lại. Đồng tiền kiếm được không dễ dàng, và việc dùng nó để đổi lấy những lời so bì khiến áp lực tâm lý ngày càng gia tăng.
Phong tục này hiện nay đã biến chuyển theo hướng tỉ lệ thuận với chi phí đời sống, khiến những mức tiền nhỏ như 10.000 hay 20.000 đồng trở nên lỗi thời. Nhiều người thừa nhận rằng họ cảm thấy bị đánh giá nếu không mừng tuổi bằng những tờ tiền có mệnh giá lớn. Chính sự so sánh ngầm trong xã hội đã đẩy mức tiền lì xì lên cao, tạo ra một rào cản tài chính vô hình đối với những người có thu nhập trung bình.
Thay đổi chiến lược để kiểm soát áp lực lì xì
Trước thực trạng chi phí sinh hoạt tại Thủ đô ngày càng đắt đỏ, nhiều người lao động như Lâm đã chọn cách “rút lui” một phần khỏi cuộc chơi lì xì. Năm nay, cô quyết định chỉ dành 10% tiền thưởng cho người thân ruột thịt và cắt giảm hoàn toàn phần mừng tuổi cho trẻ nhỏ bên ngoài. Đây không phải là sự keo kiệt mà là một bài toán sinh tồn kinh tế để đảm bảo các chi phí thiết yếu như tiền nhà và sinh hoạt sau kỳ nghỉ Tết.
Lâm cho biết cô cảm thấy thoải mái hơn khi không còn đặt nặng vấn đề “sĩ diện” trong việc mừng tuổi đầu năm. Việc thu hẹp đối tượng nhận lì xì giúp cô kiểm soát tốt hơn nguồn tiền của mình, tránh được tình trạng rỗng túi sau Tết. Đây là một minh chứng cho thấy sự thay đổi trong tư duy của thế hệ trẻ: họ ưu tiên sự ổn định cá nhân hơn là việc cố gắng làm hài lòng các tiêu chuẩn xã hội cũ kỹ.
Trong khi đó, những người có gia đình như chị Ngọc Quỳnh lại áp dụng phương pháp phân loại đối tượng để tối ưu hóa ngân sách. Bằng cách chia tiền mừng thành nhiều mức khác nhau từ 50.000 đến 500.000 đồng, chị vẫn có thể duy trì các mối quan hệ xã giao mà không làm ảnh hưởng quá lớn đến tổng chi tiêu Tết. Tuy nhiên, chị vẫn thừa nhận rằng khoản chi này chiếm một tỉ trọng đáng kể trong ngân sách của một gia đình bốn người.
Trả lại ý nghĩa nguyên bản để giảm bớt áp lực lì xì
Một khía cạnh khác của vấn đề là sự biến tướng của lì xì thành một hình thức “trả nợ” hoặc ngoại giao giữa những người lớn. Chị Quỳnh thường xuyên thỏa thuận trước với bạn bè để giới hạn mức tiền mừng cho con cái nhằm tránh cảm giác mắc nợ lẫn nhau. Khi một đứa trẻ nhận được số tiền quá lớn, cha mẹ chúng sẽ phải tìm cách trả lại tương đương, biến một hành động chúc phúc thành một chu kỳ nợ nần không hồi kết.
Vấn đề cốt lõi nằm ở cách ứng xử và giáo dục con trẻ về giá trị của đồng tiền và lòng biết ơn đối với người tặng. Chị Quỳnh luôn nhắc nhở con mình về thái độ khi nhận quà: nhận bằng hai tay, chúc lại người tặng và tuyệt đối không xem tiền bên trong tại chỗ. Những quy tắc này không chỉ giúp trẻ hình thành nhân cách tốt mà còn giảm bớt áp lực cho người mừng tuổi, khiến họ cảm thấy hành động của mình được trân trọng.
Cuối cùng, tiền mừng tuổi nên được nhìn nhận đúng với bản chất là phúc lộc và may mắn đầu năm thay vì là một nghĩa vụ tài chính. Như chị Quỳnh chia sẻ, lì xì là đáng quý nhưng nếu không có cũng không nên là vấn đề lớn để gây sứt mẻ tình cảm hay áp lực cho nhau. Việc thích nghi linh hoạt và dũng cảm loại bỏ những hủ tục biến tướng sẽ giúp phong tục lì xì giữ vững được giá trị văn hóa đẹp đẽ của nó qua nhiều thế hệ.
Theo: VnExpress
