Mười năm sau Hiệp định khí hậu Paris, nhiệt độ tăng cao cùng mực nước biển dâng đang đặt hành tinh trước thách thức lớn về sự sinh tồn các quốc gia thấp trũng.
- Thái Lan bắt sáu người Việt trốn khỏi ổ lừa đảo ở Campuchia
- Người Việt tử vong tại Nhật Bản: Tai nạn thương tâm trên núi Ryozen
- Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế quan của ông Trump
Ngân sách carbon cạn kiệt và nỗ lực kiềm chế mức tăng nhiệt độ
Mười năm kể từ khi Hiệp định Paris có hiệu lực vào năm 2016, mục tiêu cốt lõi là giữ nhiệt độ Trái Đất không nóng quá 1,5 độ C so với thời tiền công nghiệp đang đứng trước những thử thách khắc nghiệt. Theo các báo cáo khoa học mới nhất, khái niệm “ngân sách carbon” – hạn mức phát thải để duy trì ngưỡng nhiệt độ an toàn – có khả năng sẽ cạn kiệt vào năm 2030.
Giới phân tích lưu ý rằng lượng khí thải CO2 từ nhiên liệu hóa thạch dự kiến sẽ chạm mức kỷ lục 38,1 tỷ tấn vào năm 2025 do sự gia tăng sử dụng than, dầu và khí đốt toàn cầu. Báo cáo từ hơn 130 nhà khoa học quốc tế khuyến nghị các quốc gia cần giữ mức thải dưới 170 tỷ tấn CO2 trong những năm tới, nhưng với tốc độ hiện tại.
Dữ liệu từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho thấy nồng độ các khí nhà kính như methane và N2O liên tục leo thang, kéo theo sự tăng đột biến của nhiệt độ toàn cầu trong giai đoạn 2023-2025. Một số nhà quan sát cho rằng năm 2025 đã trở thành một trong ba năm nóng nhất trong lịch sử gần 180 năm ghi nhận, với mức nhiệt cao hơn 1,44 độ C.
Viện Nghiên cứu Không gian Goddard thuộc NASA cũng xác nhận nhiệt độ bề mặt Trái Đất năm 2025 ngang ngửa với năm 2023, phản ánh một thập kỷ tăng tốc của biến đổi khí hậu.
Đại dương nóng lên và kịch bản di cư do mực nước biển dâng cao
Sự nóng lên toàn cầu không chỉ biểu hiện qua nhiệt độ không khí mà còn tác động trực tiếp đến các đại dương và vùng cực. Báo cáo từ NOAA xác nhận giai đoạn 2024-2025 là thời kỳ nóng nhất tại Bắc Cực kể từ năm 1900, với tốc độ nóng lên nhanh gấp đôi trung bình toàn cầu.
Diện tích băng biển tại đây đã sụt giảm chóng vánh, chạm mức thấp nhất vào tháng 3/2025 ở mức khoảng 14,47 triệu km2. Bên cạnh đó, các đại dương đã hấp thụ một lượng nhiệt kỷ lục, dẫn đến hệ quả tất yếu là mực nước biển dâng cao với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo.
Tình trạng này đang đặt nhiều khu vực thấp trũng vào nguy cơ bị nhấn chìm. Tại Đông Nam Á, giới quan sát cảnh báo thủ đô Bangkok của Thái Lan có thể ngập sâu tới 73 cm vào năm 2050. Các quốc đảo Thái Bình Dương như Tuvalu, Kiribati và Fiji cũng đang đối mặt với mực nước biển dâng cao thêm 15 cm trong ba thập kỷ tới.
Đáng chú ý, năm 2025, Tuvalu đã trở thành quốc gia đầu tiên thực hiện di cư do biến đổi khí hậu thông qua một hiệp ước với Australia. Theo đó, hàng trăm người dân sẽ được tiếp nhận và cấp quyền thường trú tại Australia mỗi năm để tiếp cận y tế và giáo dục.
Theo: VnExpress
