Nguy cơ xung đột Mỹ – Iran leo thang khi đàm phán hạt nhân bế tắc

Trung Đông đang đối mặt với nguy cơ chiến tranh khi đàm phán hạt nhân Mỹ – Iran bế tắc, cùng các đợt điều động quân sự lớn từ Washington

Quan hệ Mỹ và Iran đang đứng trước bờ vực chiến tranh khi các nỗ lực ngoại giao hạt nhân thất bại và quân đội sẵn sàng hành động.

Xung đột Mỹ – Iran và bế tắc ngoại giao trầm trọng

Các nỗ lực ngoại giao nhằm tháo gỡ căng thẳng giữa Tehran và Washington đang dần đi vào ngõ cụt khi hy vọng về một giải pháp hòa bình ngày càng mờ nhạt. Giới chức ngoại giao tại vùng Vịnh và châu Âu nhận định rằng cả hai phía đang tiến gần hơn tới một cuộc đối đầu quân sự trực diện. Những bất đồng sâu sắc liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran đã khiến bầu không khí tại Trung Đông trở nên ngột ngạt hơn bao giờ hết.

Cuộc đàm phán gần đây tại Geneva vào giữa tháng 2 đã không mang lại bước đột phá nào đáng kể khi các bên vẫn mắc kẹt trong những vấn đề cốt lõi. Trong khi Ngoại trưởng Iran khẳng định đôi bên đã thống nhất về các nguyên tắc chỉ đạo, Nhà Trắng lại tuyên bố khoảng cách giữa hai phía vẫn còn rất lớn và khó có thể san lấp trong tương lai gần. Các chuyên gia quốc tế cho rằng sự cứng rắn của cả Mỹ và Iran đối với các “lằn ranh đỏ” của mình là nguyên nhân chính dẫn đến sự đổ vỡ này.

Yêu cầu kiên quyết của Washington là Tehran phải chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình, một điều kiện mà Iran liên tục bác bỏ. Phía Iran tuyên bố họ cần duy trì năng lực hạt nhân cho các mục đích hòa bình và từ chối đưa chương trình tên lửa đạn đạo vào chương trình nghị sự đàm phán. Sự bế tắc này khiến giới quan sát lo ngại rằng ngoại giao không còn là công cụ hữu hiệu để ngăn chặn một cuộc chiến tiềm tàng.

Xung đột Mỹ – Iran trước kịch bản tấn công quân sự

Trong bối cảnh ngoại giao thất bại, Washington đã tiến hành đợt triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn nhất tại khu vực kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003. Các nhóm tác chiến tàu sân bay, tàu chiến và máy bay chiến đấu hiện đại đã được điều động đến Trung Đông như một lời cảnh báo trực tiếp gửi tới Tehran. Động thái này cho thấy Mỹ sẵn sàng thực hiện các biện pháp cứng rắn nhất nếu các yêu cầu về hạt nhân không được đáp ứng.

Chính phủ Israel và các quốc gia láng giềng vùng Vịnh hiện tin rằng một cuộc xung đột vũ trang có khả năng xảy ra cao hơn là một thỏa thuận hòa bình. Các nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ và Israel có thể đang chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự chung nhắm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của Iran. Nếu kịch bản này diễn ra, đây sẽ là lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm các mục tiêu quân sự và hạt nhân của Tehran bị tấn công từ bên ngoài.

Theo các chuyên gia quốc phòng, nếu tấn công nổ ra, mục tiêu đầu tiên của Mỹ sẽ là làm tê liệt hệ thống phòng không của Iran nhằm tạo điều kiện cho các đợt không kích tiếp theo. Sau đó, lực lượng Mỹ có thể nhắm vào Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, đơn vị bị cáo buộc gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể của các hoạt động này vẫn còn là một ẩn số và phụ thuộc vào quyết định cuối cùng của lãnh đạo Nhà Trắng.

Áp lực từ các bên và nguy cơ lan rộng vùng Vịnh

Tổng thống Donald Trump đã gửi thông điệp mạnh mẽ tới Tehran với thời hạn chót từ 10 đến 15 ngày để đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới. Ông cảnh báo rằng “những điều thực sự tồi tệ” sẽ xảy ra nếu Iran không có những cam kết chắc chắn, đồng thời thừa nhận có thể ra lệnh tấn công hạn chế để gây sức ép. Mặc dù vậy, ông Trump cũng đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan khi không thể thu hẹp quy mô quân sự mà không khiến mình bị mất mặt trước cộng đồng quốc tế.

Các quốc gia Ả Rập và đối tác châu Âu đang bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc căng thẳng có thể vượt tầm kiểm soát và gây bất ổn cho toàn bộ khu vực. Trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chuẩn bị có cuộc gặp quan trọng với Thủ tướng Israel để thảo luận về các bước đi tiếp theo, phía châu Âu vẫn yêu cầu Washington làm rõ mục tiêu cuối cùng của các hành động quân sự. Sự thiếu đồng nhất trong mục tiêu giữa các đồng minh đang khiến tình hình trở nên phức tạp hơn.

Về phía mình, Iran đã đe dọa sẽ đáp trả quyết liệt vào các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực nếu bị tấn công, đồng thời phủ nhận mọi cáo buộc về việc xây dựng kho vũ khí hạt nhân. Sự leo thang căng thẳng này không chỉ đe dọa đến an ninh khu vực mà còn đẩy giá dầu thế giới tăng cao, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu. Cả hai bên dường như đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu không khoan nhượng khi không bên nào chấp nhận nhượng bộ.

Theo: Dân trí