Ông Trump phản ứng phán quyết tòa án áp thuế

Ông Trump phản ứng phán quyết tòa án về thuế quan, tuyên bố áp mức 10% toàn cầu và kích hoạt điều luật thương mại mới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/2 tuyên bố sẽ không chùn bước trước điều ông gọi là phán quyết “vô lý” của Tòa án Tối cao Mỹ về chính sách thuế quan, đồng thời thông báo áp ngay mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia.

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho rằng quyết định của tòa án làm suy yếu nỗ lực tái định hình quan hệ thương mại toàn cầu mà chính quyền của ông theo đuổi. Theo hãng tin Reuters, mức thuế mới có hiệu lực ngay sau thông báo.

Ông Trump phản ứng phán quyết tòa án về quyền đánh thuế

Trước đó cùng ngày, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 6-3, bác bỏ các mức thuế quan toàn cầu mà ông Trump ban hành dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Đa số thẩm phán cho rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền áp đặt thuế, bao gồm thuế quan cho Quốc hội chứ không phải nhánh hành pháp. Chánh án John Roberts viết trong ý kiến của tòa rằng các nhà lập hiến không trao bất kỳ phần nào của quyền đánh thuế cho tổng thống.

Phán quyết được xem là bước ngoặt, bởi trước đó chính quyền Trump đã sử dụng thuế quan như một công cụ đàm phán với cả đồng minh lẫn đối thủ, nhằm điều chỉnh cán cân thương mại và gây sức ép trong các vấn đề ngoại giao.

Tòa án cũng để ngỏ số phận của khoảng 175 tỷ USD tiền thuế mà chính quyền đã thu từ các nhà nhập khẩu Mỹ. Theo lập luận của tòa, việc áp dụng IEEPA trong trường hợp này là cách diễn giải luật không phù hợp.

Ông Trump phản ứng phán quyết tòa án bằng thuế 10% toàn cầu

Ngay sau khi tòa ra quyết định, ông Trump chỉ trích một số thành viên tòa án và cho rằng các quốc gia khác đang hưởng lợi từ phán quyết này. Ông nói chính quyền của mình còn “nhiều cách khác” để bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ.

Cùng ngày, ông trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên kích hoạt Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Điều khoản này cho phép tổng thống áp thuế lên đến 15% trong tối đa 150 ngày nhằm giải quyết các vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản. Tuy nhiên, việc gia hạn các mức thuế như vậy cần có sự chấp thuận của Quốc hội.

Bên cạnh đó, ông Trump cho biết sẽ tái sử dụng Điều 301 của cùng đạo luật, vốn cho phép áp thuế sau khi tiến hành điều tra về các hành vi thương mại bị cho là không công bằng, chẳng hạn vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tác động đến quan hệ thương mại và tiền lệ chính sách

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã viện dẫn Điều 301 để áp thuế từ 7,5% đến 25% đối với lượng hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá khoảng 370 tỷ USD. Các mức thuế này được duy trì suốt bốn năm sau đó dưới thời Tổng thống Joe Biden.

Giới quan sát nhận định việc chuyển từ IEEPA sang Điều 122 và Điều 301 cho thấy Nhà Trắng đang tìm kiếm cơ sở pháp lý vững chắc hơn để tiếp tục chiến lược thuế quan. Tuy nhiên, động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại và kéo theo các phản ứng trả đũa từ các đối tác.

Phán quyết của Tòa án Tối cao đồng thời đặt ra câu hỏi về giới hạn quyền lực của tổng thống trong lĩnh vực thương mại. Trong khi nhánh hành pháp nhấn mạnh tính linh hoạt để phản ứng nhanh với biến động toàn cầu, tòa án khẳng định vai trò trung tâm của Quốc hội trong việc quyết định chính sách thuế.

Diễn biến mới nhất cho thấy cuộc tranh luận về thẩm quyền và công cụ thương mại tại Mỹ chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Với việc áp thuế 10% toàn cầu, chính quyền Trump một lần nữa đặt thương mại quốc tế vào tâm điểm của chính sách đối ngoại và kinh tế.

Theo: Báo Thanh Niên