Virus Nipah và thách thức đối với y tế cộng đồng từ mầm bệnh không thuốc đặc trị

Giới chuyên gia đang bày tỏ quan ngại về sự tái hiện của virus Nipah nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao. Hiện thế giới vẫn chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho loại virus này.

Nguồn gốc từ dơi ăn quả và các con đường lây nhiễm sang người

Virus Nipah được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1999 tại một ngôi làng cùng tên ở Malaysia. Theo giới phân tích y tế, đây là một loại virus RNA lây truyền từ động vật sang người, với vật chủ tự nhiên là loài dơi ăn quả thuộc chi Pteropus. Từ loài dơi này, mầm bệnh có thể phát tán sang các động vật nuôi như lợn, dê, chó và gia súc trước khi tấn công con người.

Con đường lây nhiễm rất đa dạng, bao gồm tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật bệnh hoặc tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm. Tại khu vực Bangladesh và Ấn Độ, dịch bệnh thường bùng phát khi người dân uống nhựa cây chà là bị dơi nhiễm bệnh tiếp xúc. Đáng chú ý, virus còn có khả năng lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với máu hoặc chất bài tiết của bệnh nhân.

Triệu chứng viêm não cấp tính và nguy cơ tử vong ở người bệnh

Thời gian ủ bệnh của virus thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày, tuy nhiên một số trường hợp đặc biệt có thể lên tới 45 ngày. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh nhân thường xuất hiện các dấu hiệu tương tự như cảm cúm bao gồm sốt cao, đau đầu và đau cơ. Sự tương đồng này khiến công tác chẩn đoán sớm gặp nhiều khó khăn, theo nhận định của một số chuyên gia.

Khi bệnh tiến triển, virus Nipah bắt đầu tấn công trực diện vào hệ thần kinh trung ương, gây ra trạng thái lú lẫn và co giật. Giới y khoa cảnh báo tỷ lệ tử vong của căn bệnh này rất cao, dao động từ 40% đến 75% tùy theo chủng virus. Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể rơi vào hôn mê sâu chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ kể từ khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh đầu tiên.

virus Nipah nguy hiểm
Phòng chống lây nhiễm tại cơ sở y tế. (Ảnh: Chụp màn hình VietnamPlus)

Di chứng thần kinh lâu dài và thách thức trong công tác phòng ngừa

Những người may mắn sống sót sau đợt nhiễm bệnh cấp tính vẫn phải đối mặt với các rủi ro sức khỏe lâu dài. Các nghiên cứu ghi nhận di chứng thần kinh kéo dài như suy giảm trí nhớ, thay đổi tính cách hoặc co giật thường xuyên. Thậm chí, mầm bệnh có khả năng tồn tại tiềm ẩn và tái hoạt động gây viêm não sau nhiều năm, một đặc tính được cho là cực kỳ hiếm gặp ở các loại virus khác.

Hiện nay, các cơ quan y tế xác nhận vẫn chưa có vaccine hoặc liệu pháp điều trị đặc hiệu cho virus Nipah. WHO đã xếp loại virus này vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao cần ưu tiên nghiên cứu. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đến ngay cơ sở y tế khi có dấu hiệu sốt cao kèm triệu chứng thần kinh hoặc hô hấp để được tư vấn kịp thời.

Theo: VietnamPlus