Hưng Yên và Thái Bình: Vì sao người dân vẫn biếu nhau đường, mỳ chính dịp Tết?

Tại Hưng Yên, tục lệ biếu đường mỳ chính vẫn được duy trì phổ biến, phản ánh nét đặc thù văn hóa vùng miền cùng sự chuyển biến trong thói quen tiêu dùng của người dân.

Tính thiết thực trong đời sống của cư dân nông nghiệp

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, hình ảnh những bàn thờ gia tiên đầy ắp các gói gia vị tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ đã thu hút sự quan tâm của giới quan sát xã hội. Tại Hưng Yên, một số gia đình ghi nhận lượng quà biếu gồm hàng chục kg nhu yếu phẩm từ họ hàng. Điều này đặt ra câu hỏi về tính hữu dụng của quà tặng truyền thống.

Theo chia sẻ của chị Phạm Thị Yến, sau dịp Tết, gia đình chị đã thu gom được khoảng 25kg đường và 25kg mỳ chính. Những gói quà này được sắp xếp cẩn thận để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình trong thời gian dài. Một số nhà quan sát cho rằng, việc tặng gia vị phản ánh tư duy thực tế của người dân nông thôn.

Khác với các giỏ quà cầu kỳ nhưng đôi khi ít giá trị sử dụng, đường và mỳ chính được xem là nguyên liệu không thể thiếu trong căn bếp Việt. Tại các địa phương như Thái Bình cũ hay Nam Định, việc trao nhau những gói quà mộc mạc này thể hiện sự quan tâm trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người nhận.

Bên cạnh giá trị vật chất, thói quen này còn giúp duy trì sự gắn kết dòng tộc thông qua việc chia sẻ nhu yếu phẩm. Nhiều người dân địa phương như anh Phạm Xuân Phước cho biết, số lượng gia vị nhận về đôi khi đủ dùng cho cả năm. Điều này cho thấy quà tặng không chỉ mang tính nghi lễ mà còn có ý nghĩa kinh tế hộ gia đình.

Di sản từ thời kỳ bao cấp và ý nghĩa tâm linh

Giới nghiên cứu văn hóa nhận định rằng, tập tục biếu tặng gia vị có nguồn gốc sâu xa từ giai đoạn kinh tế bao cấp khó khăn. Thời điểm đó, đường và mỳ chính là những mặt hàng khan hiếm, thường chỉ xuất hiện trong những dịp lễ trọng đại. Việc tặng nhau những món đồ này từng được coi là hành động chia sẻ sự quý giá.

Dưới góc độ biểu tượng, vị ngọt của đường và sự đậm đà của mỳ chính còn tượng trưng cho lời chúc một năm mới ấm êm, viên mãn. Mặc dù đời sống kinh tế đã có nhiều thay đổi, nhưng tại Hưng Yên và các vùng phụ cận, nét văn hóa này vẫn được gìn giữ như một phần di sản tinh thần của cộng đồng.

Câu hỏi đặt ra là liệu trong tương lai, khi thị hiếu tiêu dùng thay đổi, những món quà mang tính “bao cấp” này có còn giữ được vị thế của mình hay không. Tuy nhiên, hiện tại, sự hiện diện của chúng trên bàn thờ ngày Tết vẫn là minh chứng cho một nét bản sắc riêng biệt của người dân miền Bắc.

Theo: Báo Dân trí