Giải cứu doanh nghiệp Việt và những thương vụ nghìn tỷ

Nhiều thương vụ nghìn tỷ gắn với các tỷ phú Việt được xem là “giải cứu doanh nghiệp Việt”, nhưng kết quả cho thấy bức tranh nhiều chiều.

Giải cứu doanh nghiệp Việt trong ngành thép

Tinh thần tương trợ vốn là một giá trị bền vững trong văn hóa kinh doanh tại Việt Nam. Không chỉ xuất hiện trong đời sống xã hội, tinh thần ấy còn được phản ánh qua những quyết định đầu tư quy mô lớn, đôi khi được nhìn nhận như các “cuộc giải cứu” dành cho doanh nghiệp đang đối mặt khó khăn tài chính.

Trong những năm gần đây, thị trường chứng kiến nhiều thương vụ gắn với các tập đoàn tư nhân lớn. Các khoản đầu tư, cho vay ưu đãi hoặc tái cấu trúc toàn diện được kỳ vọng tạo cú hích, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khủng hoảng dòng tiền và áp lực nợ vay.

Cuối năm 2025, Vingroup công bố sẽ cung cấp khoản vay vốn lưu động lãi suất 0% trong tối đa hai năm cho Thép Pomina. Tập đoàn do ông Phạm Nhật Vượng làm Chủ tịch Hội đồng quản trị đồng thời cho biết sẽ ưu tiên sử dụng thép Pomina trong hệ sinh thái của mình, bao gồm VinFast và Vinhomes.

Động thái này diễn ra sau nhiều năm Pomina tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược nhưng chưa đạt kết quả. Doanh nghiệp từng chiếm khoảng 30% thị phần thép xây dựng, song gặp khó khăn do biến động thị trường và chi phí tài chính tăng cao. Giới phân tích cho rằng sự tham gia của Vingroup có thể tạo điều kiện ổn định đầu ra và hỗ trợ tái cơ cấu, song hiệu quả còn phụ thuộc vào diễn biến chung của ngành thép.

Ở lĩnh vực nông nghiệp

Ở lĩnh vực nông nghiệp, ông Trần Bá Dương – Chủ tịch Thaco – từng tham gia tái cơ cấu Hoàng Anh Gia Lai thông qua khoản đầu tư vào HAGL Agrico từ năm 2018.

Thaco và nhóm cổ đông liên quan sở hữu 35% cổ phần, đồng thời triển khai kế hoạch tái cấu trúc tài chính và quản trị. Đến năm 2020, Thaco tiếp tục cho HAGL Agrico vay thêm hàng nghìn tỷ đồng nhằm duy trì hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, doanh nghiệp này vẫn ghi nhận thua lỗ kéo dài. Tính đến năm 2025, khoản lỗ lũy kế được công bố ở mức hơn 10.300 tỷ đồng.

Dù vậy, sự tham gia của Thaco được xem là yếu tố giúp HAGL Agrico duy trì hoạt động và tái định hướng chiến lược sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, thay vì rơi vào kịch bản đổ vỡ hoàn toàn.

Những thử thách sau các thương vụ đầu tư

Không chỉ dừng ở nông nghiệp, ông Trần Bá Dương còn từng hợp tác với Hùng Vương – doanh nghiệp thủy sản do ông Dương Ngọc Minh sáng lập. Năm 2020, công ty con của Thaco ký thỏa thuận đầu tư chiến lược, dự kiến nắm giữ 35% vốn và tham gia phát triển mảng chăn nuôi heo giống thông qua liên doanh.

Kế hoạch đặt mục tiêu đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng với kỳ vọng mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh không đạt như dự kiến. Đến giữa năm 2021, phía ông Trần Bá Dương đã thoái toàn bộ vốn, khép lại giai đoạn đầu tư kéo dài gần hai năm.

Những trường hợp trên cho thấy “giải cứu doanh nghiệp Việt” không đồng nghĩa với thành công tức thì. Việc tái cơ cấu đòi hỏi thời gian, nguồn lực tài chính lớn và khả năng thích ứng trước biến động thị trường. Trong khi một số doanh nghiệp có cơ hội củng cố nền tảng, những doanh nghiệp khác vẫn phải đối mặt với thách thức kéo dài.

Các thương vụ này phản ánh bức tranh đa chiều của môi trường đầu tư tư nhân tại Việt Nam, nơi cơ hội hồi phục luôn song hành cùng rủi ro tài chính và áp lực quản trị dài hạn.

Theo: Báo Dân trí