Iran: Biến động nhân sự cấp cao và bài toán kế vị sau các đợt không kích

Việc nhiều sau các đợt tấn công từ Mỹ và Israel đang đẩy Tehran vào một cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng có tiền lệ trong hàng mấy thập kỷ qua.

Tổn thất nhân sự cấp cao và tác động đến bộ máy an ninh

Theo các nguồn tin quốc tế, đại giáo chủ Ali Khamenei, người giữ vai trò lãnh đạo tối cao của Iran suốt gần 37 năm, đã tử nạn sau các chiến dịch quân sự nhắm vào Tehran. Giới quan sát nhận định đây là biến cố chính trị lớn nhất tại nước Cộng hòa Hồi giáo kể từ sau cuộc Cách mạng năm 1979, gây ra sự xáo trộn lớn.

Bên cạnh vị lãnh đạo tối cao, danh sách các quan chức thiệt mạng còn bao gồm những nhân vật then chốt trong bộ máy quốc phòng và tình báo. Các nguồn tin xác nhận Tổng tham mưu trưởng Mousavi và Bộ trưởng Quốc phòng Nasirzadeh đã tử nạn. Phía Israel tuyên bố đã tiêu diệt hàng chục chỉ huy cấp cao của Tehran chỉ trong một thời gian ngắn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết có tổng cộng 48 lãnh đạo Iran thiệt mạng trong các đợt oanh kích vừa qua. Trong số đó, ông Ali Shamkhani, một cố vấn an ninh kỳ cựu và thân cận với lãnh tụ Khamenei, cũng được xác nhận là đã qua đời. Điều này khiến cấu trúc chỉ huy quân sự của quốc gia này đối mặt với lỗ hổng lớn.

Nỗ lực ổn định tình hình và những kịch bản cho tương lai

Nhằm duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, giới tinh hoa tại Tehran đã nhanh chóng thiết lập một hội đồng lâm thời để điều hành. Hội đồng này bao gồm Tổng thống Pezeshkian cùng các lãnh đạo tư pháp và giáo sĩ cao cấp. Nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là đảm bảo an ninh nội bộ và chuẩn bị cho quy trình kế vị chính thức.

Theo một số nhà phân tích, việc tìm kiếm người thay thế đại giáo chủ Khamenei sẽ là một thách thức không nhỏ đối với Hội đồng Giám hộ. Trước đó, một số cái tên như Chánh án Mohseni-Eje’i hay ông Hassan Khomeini đã được nhắc đến như những ứng viên tiềm năng. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào sự đồng thuận của giới chức.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran khẳng định nước này đã sẵn sàng cho mọi kịch bản và cảnh báo về các đòn trả đũa. Ngược lại, phía Mỹ coi đây là cơ hội để người dân Iran thực hiện các thay đổi chính trị sâu rộng. Tình hình khu vực hiện vẫn đang ở trạng thái căng thẳng và kết quả cuối cùng vẫn còn để ngỏ.

Theo: Báo Tuổi Trẻ