Tháo dỡ “bức tường ô nhục” hơn 140 năm trong Kinh thành Huế

Việc tháo dỡ “bức tường ô nhục” tại Kinh thành Huế giúp khôi phục tuyến đường thời Nguyễn, kết nối giao thông, giảm ách tắc và không ảnh hưởng yếu tố gốc di tích.

Hoàn thành tháo dỡ đoạn tường trước đồn Mang Cá

Theo ghi nhận ngày 31/3, đơn vị thi công dự án chỉnh trang đường Thái Phiên nối dài đã hoàn tất tháo dỡ một đoạn tường bao trước trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Phú Xuân, thành phố Huế (khu vực đồn Mang Cá cũ).

Đoạn tường được tháo dỡ dài khoảng 16m, xây bằng gạch, nằm dọc đường Đinh Tiên Hoàng. Dự án do Văn phòng HĐND – UBND phường Phú Xuân làm chủ đầu tư, khởi công từ ngày 28/1 và dự kiến hoàn thành sau 3 tháng.

Công trình nhằm thông tuyến đường Thái Phiên, kết nối từ cửa Chánh Tây đến cửa Kẻ Trài ở khu vực Đông Bắc của di tích Kinh thành Huế.

Tuyến đường vốn có từ thời nhà Nguyễn sẽ được khôi phục sau 142 năm bị bức tường do người Pháp xây dựng chắn lối. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Dấu tích lịch sử từ thời Pháp thuộc

Theo các tư liệu lịch sử, sau Hòa ước Giáp Thân năm 1884, triều đình nhà Nguyễn chấp nhận sự bảo hộ của thực dân Pháp và phải nhượng Trấn Bình Đài (đồn Mang Cá) – vị trí quân sự quan trọng ở góc Đông Bắc Kinh thành Huế.

Tài liệu “700 năm Thuận Hóa – Phú Xuân – Huế” của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho biết, đến năm 1886, triều đình tiếp tục cắt đất lập khu nhượng địa mới, thường được gọi là Mang Cá lớn.

Ban đầu, thực dân Pháp dự định đào kênh nối sông Ngự Hà với Hộ Thành hào nhưng không được chấp thuận. Sau đó, họ xây dựng một bức tường cao khoảng 4m, dài 600m để phân ranh giới và chặn lối đi từ cửa chính Bắc vào Kinh thành Huế. Người dân địa phương gọi công trình này là “bức tường ô nhục” sau biến cố Kinh đô Huế thất thủ.

Sau năm 1954, khi quân Pháp rút khỏi Việt Nam, đồn Mang Cá được chính quyền Sài Gòn sử dụng làm căn cứ quân sự. Sau ngày 26/3/1975, khu vực này trở thành doanh trại của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đến năm 2024, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế di dời đến vị trí mới, đồn Mang Cá được bàn giao để làm trụ sở quận Phú Xuân, nay là phường Phú Xuân.

Bức tường bao đồn Mang Cá cũ do người Pháp xây dựng năm 1884 được tháo dỡ một đoạn. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Không ảnh hưởng giá trị di tích

Theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, khu vực đồn Mang Cá thuộc quần thể di tích Kinh thành Huế, đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2009. Các công trình trong khu vực do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quản lý.

Liên quan dự án chỉnh trang đường Thái Phiên, đơn vị này khẳng định việc tháo dỡ đoạn tường không ảnh hưởng đến yếu tố gốc của di tích.

Theo cơ quan quản lý di tích, bức tường do thực dân Pháp xây dựng năm 1884 đã khiến các tuyến đường từ cửa Kẻ Trài đến đường Thái Phiên, cũng như từ cửa Chính Bắc (cửa Hậu) ra đường Đinh Tiên Hoàng bị chia cắt hoàn toàn.

Năm 2004, cửa Hậu được khai thông trở lại với sự đồng ý của Bộ Quốc phòng, tuy nhiên việc lưu thông vẫn phải đi vòng.

Đến năm 2012, đường Đinh Tiên Hoàng nối dài hoàn thành, giúp trục Bắc – Nam giữa cửa Hậu và cửa Thượng Tứ được thông suốt. Dù vậy, tuyến đường Thái Phiên ra cửa Kẻ Trài vẫn bị gián đoạn bởi bức tường tồn tại suốt 142 năm.

Việc tháo dỡ công trình này được kỳ vọng sẽ khôi phục tuyến đường lịch sử, tăng cường kết nối giao thông và góp phần giảm tải áp lực giao thông trong khu vực Kinh thành Huế.

Theo: Báo Dân trí