IEA đề xuất đường ống dẫn dầu từ Iraq sang Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giảm bớt phụ thuộc eo biển Hormuz

Giám đốc IEA đề xuất xây dựng đường ống dẫn dầu từ Iraq sang Thổ Nhĩ Kỳ nối Basra với cảng Ceyhan. Theo giới phân tích, dự án này nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz đang bất ổn, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng khu vực.

Eo biển Hormuz bất ổn thúc đẩy phương án vận tải dầu khí qua Thổ Nhĩ Kỳ

Tình hình giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz đang diễn biến phức tạp khi Iran tái áp đặt các lệnh hạn chế đối với tàu thương mại chỉ sau chưa đầy một ngày mở cửa. Nhiều tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng hiện nay đã phải quay đầu sau khi nhận được cảnh báo đóng cửa tuyến đường thủy từ phía Tehran. Theo giới phân tích, sự bất ổn này đang gây áp lực lớn lên các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ.

Iraq hiện đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào eo biển này để xuất khẩu dầu từ các cảng phía Nam ra thị trường quốc tế. Khu vực Basra đóng vai trò sống còn đối với nền kinh tế quốc gia khi sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ khoảng 90 tỷ thùng. Các số liệu thực tế cho thấy lượng dầu tại đây hiện đang chiếm tới 90% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn nước Iraq.

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol, lãnh đạo tổ chức nắm giữ 1,8 tỷ thùng dầu, ví eo biển Hormuz hiện nay như một chiếc bình đã vỡ và khó có thể hàn gắn nguyên vẹn. Ông vừa đề xuất xây dựng đường ống chiến lược nối Basra với cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ. Dự án được kỳ vọng giúp dòng chảy năng lượng thế giới thoát khỏi những rủi ro tại vùng vịnh.

Dự án đường ống Iraq – Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và tránh các rắc rối tại eo biển Hormuz. (Ảnh: Chụp màn hình báo CafeF).

Thỏa thuận chính trị và triển vọng tái định hình bản đồ năng lượng khu vực

Để triển khai dự án, Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq cần đạt được thỏa thuận chính trị chung về việc mở rộng hệ thống hạ tầng hiện có. Thổ Nhĩ Kỳ đã chủ động đề xuất kết nối các mỏ từ Kirkuk ở phía Bắc xuống tận những mỏ phía Nam. Đây là một phần trong nỗ lực xây dựng tuyến đường thương mại trị giá hàng tỷ đô la trải dài từ cảng Faw đến biên giới phía Bắc Thổ Nhĩ Kỳ.

Một số nhà quan sát cho rằng dự án này đặc biệt hấp dẫn đối với các quốc gia châu Âu đang tìm kiếm nguồn cung an toàn. Ông Birol tin rằng các đối tác châu Âu hoàn toàn có thể hỗ trợ tích cực về mặt tài chính cho công trình trong thời điểm hiện tại. Bên cạnh đó, Thổ Nhĩ Kỳ cùng Syria và Jordan đã nhất trí hiện đại hóa hệ thống đường sắt và đường cao tốc liên vùng.

Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một lựa chọn thay thế khi các dự án do phương Tây hậu thuẫn như IMEC đang gặp nhiều trở ngại. Xung đột tại dải Gaza cùng các rủi ro vận tải trên Biển Đỏ do lực lượng Houthi gây ra đã làm thay đổi tính toán của nhiều quốc gia. Tính khả thi của đề xuất này sẽ tiếp tục được giới quan sát theo dõi sát sao trong thời gian tới.

Theo: CafeF