Đối thoại Mỹ – Iran bế tắc do căng thẳng eo biển Hormuz

Những vụ tấn công tàu hàng tại eo biển Hormuz đang khiến triển vọng đối thoại Mỹ – Iran trở nên xa vời trong bối cảnh các bên giữ lập trường cứng rắn.

Đối thoại Mỹ – Iran và rủi ro từ các vụ tấn công tàu

Quân đội Anh vừa đưa ra thông báo về việc ba tàu hàng bị tấn công tại khu vực eo biển Hormuz, gây ảnh hưởng tiêu cực đến những nỗ lực ngoại giao. Theo Trung tâm điều hành thương mại hàng hải Vương quốc Anh, một tàu container mang cờ Liberia đã bị trúng đạn tại vùng biển phía đông bắc Oman vào sáng ngày 22/4. Vụ việc gây hư hại cho khu vực buồng lái nhưng may mắn không ghi nhận thương vong nào về người.

Phía Iran xác nhận lực lượng vũ trang của họ đã nổ súng vào con tàu kể trên sau khi các cảnh báo yêu cầu dừng lại bị phớt lờ. Một số nguồn tin từ giới chức nước này cho biết hành động trên được thực hiện nhằm mục tiêu kiểm soát đối với tuyến đường thủy huyết mạch tại eo biển. Giới quan sát nhận định động thái này cho thấy Tehran đang muốn khẳng định quyền hạn tại khu vực bất chấp những áp lực quốc tế.

Bên cạnh đó, hai tàu hàng khác mang cờ Panama và Liberia cũng lần lượt trở thành mục tiêu bị tấn công khi đang di chuyển qua vùng biển này. Mặc dù các tàu đã phải dừng lại để kiểm tra nhưng hiện tại vẫn chưa có báo cáo về thiệt hại nghiêm trọng hay tổn thất về nhân mạng. Tình trạng mất an ninh hàng hải đang làm dấy lên những lo ngại mới về khả năng nổ ra xung đột vũ trang quy mô lớn hơn.

Quan điểm trái ngược về điều kiện dỡ bỏ lệnh phong tỏa

Về phía Washington, Tổng thống Donald Trump đã quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn nhằm duy trì cánh cửa cho các cuộc thảo luận tương lai. Tuy nhiên, ông vẫn kiên quyết duy trì chính sách phong tỏa các cảng biển của Iran với lập luận rằng nước này đang gặp khó khăn lớn về tài chính. Theo giới quan sát, áp lực kinh tế này được coi là yếu tố quan trọng khiến Tehran buộc phải cân nhắc việc quay trở lại bàn đàm phán.

Trong khi đó, đại diện thường trực của Iran tại Liên Hợp Quốc đã đưa ra thông điệp rõ ràng về điều kiện để bắt đầu các vòng thảo luận mới. Phía Tehran khẳng định rằng các cuộc đối thoại chỉ có thể diễn ra tại Pakistan sau khi Mỹ chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa cảng biển. Sự khác biệt về điều kiện tiên quyết này đang tạo ra một hố sâu ngăn cách lớn giữa hai quốc gia trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Tổng thống Mỹ cho rằng việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt vào thời điểm này có thể làm giảm triển vọng đạt được một thỏa thuận thực chất. Ông nhận định rằng các động thái đe dọa đóng cửa eo biển từ phía Iran thực chất chỉ là một cách để giữ vị thế chính trị trước sức ép. Hiện tại, triển vọng về một thỏa thuận ngoại giao vẫn đang bị bỏ ngỏ khi các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về lợi ích cốt lõi.

Theo: Báo Thanh Niên