Eo biển Hormuz và nỗ lực tìm lối thoát của lãnh đạo Iran

Các tuyên bố mới nhất của ông Trump về tình hình Iran cho thấy sự bế tắc trong đàm phán hạt nhân dù Tehran đã đưa ra một số đề xuất hòa bình mới đây.

Eo biển Hormuz trong tính toán chiến lược của giới lãnh đạo Iran

Ngày 28/4, giới quan sát quốc tế đặc biệt chú ý đến bài đăng của Tổng thống Trump về tình trạng nội bộ của Iran. Theo đó, quốc gia này được cho là đang đối mặt với những biến động lớn có thể dẫn đến sự sụp đổ của cấu trúc lãnh đạo hiện tại. Để giải quyết khủng hoảng, Tehran đã đề nghị Mỹ hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn vận tải quan trọng nhất thế giới. Hành động này được coi là nỗ lực cuối cùng để cứu vãn nền kinh tế đang kiệt quệ.

Một số nhà phân tích cho rằng, việc Iran sẵn sàng thương lượng về eo biển Hormuz cho thấy áp lực từ các lệnh phong tỏa đã chạm tới giới hạn chịu đựng. Theo thông tin từ các hãng tin lớn như Reuters, thông điệp từ Iran nhấn mạnh nhu cầu ổn định tình hình lãnh đạo trong nước. Tuy nhiên, phương thức truyền đạt thông tin này vẫn là một dấu hỏi lớn khi ông Trump không tiết lộ chi tiết. Điều này tạo ra nhiều suy đoán về các kênh ngoại giao bí mật đang hoạt động giữa hai bên.

Thực tế tại vịnh Ba Tư cho thấy giá năng lượng vẫn neo ở mức cao do sự gián đoạn của các tuyến đường hàng hải. Việc đóng cửa eo biển Hormuz không chỉ là một biện pháp quân sự mà còn là một công cụ gây áp lực chính trị của Iran đối với cộng đồng quốc tế. Dù giao tranh đã tạm lắng nhờ một số thỏa thuận ngừng bắn sơ khởi, nhưng sự ngờ vực vẫn bao trùm. Các hoạt động vận tải hàng hóa và dầu mỏ qua khu vực này vẫn đang bị hạn chế nghiêm trọng bởi sự giám sát từ các bên.

Quan điểm của Mỹ về điều kiện giải quyết hồ sơ hạt nhân

Bất chấp những tín hiệu muốn đàm phán từ phía Iran, Nhà Trắng vẫn giữ thái độ thận trọng trước đề xuất mới nhất. Tehran đề nghị chấm dứt phong tỏa eo biển để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ các hạn chế tại các cảng biển và tàu thuyền của họ. Tuy nhiên, điểm mấu chốt gây bế tắc chính là yêu cầu của Iran về việc trì hoãn các cuộc thảo luận hạt nhân cho đến sau khi xung đột kết thúc. Phía Mỹ coi đây là một chiến thuật trì hoãn không thể chấp nhận được trong bối cảnh hiện nay.

Tổng thống Trump đã bày tỏ sự không hài lòng rõ rệt đối với đề xuất này khi cho rằng vấn đề hạt nhân phải là ưu tiên hàng đầu. Theo các quan chức Mỹ, Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào nếu Iran không cam kết giải quyết triệt để chương trình hạt nhân của mình ngay từ đầu. Sự đối chọi về quan điểm này đã khiến các nỗ lực ngoại giao rơi vào tình thế dậm chân tại chỗ. Những tranh chấp về quyền vận tải tại vịnh Ba Tư vì thế vẫn chưa tìm được lời giải cuối cùng.

Trong một diễn biến liên quan, các quốc gia láng giềng của Iran tại vùng Vịnh đã có cuộc họp trực tiếp tại Saudi Arabia vào ngày 28/04. Đại diện của Bahrain, Qatar, Kuwait và UAE đã hội quân để thảo luận về một phản ứng chung trước các cuộc tấn công bằng tên lửa từ Tehran. Đây là động thái khẳng định sự đoàn kết của khối các nước Ả Rập trong việc bảo vệ an ninh khu vực. Hội nghị này cũng gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động khiêu khích nào từ phía Iran.

Theo: Báo Tuổi Trẻ