Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định xung đột Iran đã kết thúc sau lệnh ngừng bắn, nhằm giải quyết giới hạn pháp lý về quyền hạn chiến tranh hiện nay.
- Phong tỏa eo biển Hormuz khiến kinh tế Iran thiệt hại nặng nề
- Dạ yến Hoàng cung đình Huế giá 1,7 triệu đồng một khách
- Năng lực của Sa Tăng không phải có bao nhiêu phép biến hóa?
Xung đột Iran và tranh cãi về quyền hạn chiến tranh của tổng thống
Trong bức thư gửi lãnh đạo lưỡng viện vào ngày 1/5, Tổng thống Donald Trump lập luận rằng các hành động thù địch trong cuộc chiến Iran đã chính thức khép lại. Ông cho rằng lệnh ngừng bắn được ban bố từ ngày 7/4 và sau đó gia hạn đã chấm dứt chuỗi giao tranh bắt đầu từ cuối tháng 2. Kể từ thời điểm đó, lực lượng quân đội Mỹ và Iran không còn ghi nhận bất kỳ cuộc đấu súng trực tiếp nào trên thực địa theo thông báo của Nhà Trắng.
Động thái này diễn ra ngay khi thời hạn pháp lý theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 chạm mốc 60 ngày vào đầu tháng 5. Theo quy định, tổng thống chỉ được phép tiến hành hoạt động quân sự trong vòng hai tháng nếu không nhận được sự phê chuẩn từ Quốc hội Mỹ. Bằng cách tuyên bố xung đột đã kết thúc, người đứng đầu chính phủ Mỹ dường như muốn tránh việc phải tìm kiếm sự cho phép từ các nhà lập pháp.
Mặc dù Hiến pháp quy định quyền tuyên chiến thuộc về Quốc hội, các đời tổng thống Mỹ thường sử dụng kẽ hở pháp lý để triển khai quân đội trong ngắn hạn. Ông Trump thậm chí còn mô tả những yêu cầu đòi hỏi sự chấp thuận của cơ quan lập pháp là hành vi thiếu tinh thần dân tộc. Một số nhà quan sát cho rằng nhiều vị tiền nhiệm đã từng vượt quá thời hạn quy định mà không gặp phải trở ngại pháp lý đáng kể nào.
Phản ứng từ quốc hội và khả năng tái diễn các hoạt động quân sự
Tuy nhiên, các thành viên đảng Dân chủ tại Quốc hội không đồng tình với cách giải thích này và cho rằng lệnh ngừng bắn không làm thay đổi thời hạn 60 ngày. Họ chỉ ra rằng Mỹ vẫn duy trì lực lượng quân sự quy mô lớn tại Trung Đông và thực hiện lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran. Theo giới phân tích, việc ngăn chặn xuất khẩu dầu mỏ vẫn được xem là một hình thái thù địch tiếp diễn thay vì hòa bình thực sự.
Ngược lại, khối nghị sĩ đảng Cộng hòa đang giữ đa số mong manh tại Thượng viện và Hạ viện đã bỏ phiếu ngăn chặn các nỗ lực chấm dứt xung đột. Sự phân hóa sâu sắc trong nội bộ cơ quan lập pháp đang tạo ra hai kịch bản trái ngược cho tương lai chính sách đối ngoại. Quốc hội có thể thông qua nghị quyết buộc chấm dứt hành động quân sự hoặc cấp quyền cho tổng thống sử dụng lực lượng cần thiết chống lại Iran.
Các báo cáo gần đây cho thấy chính quyền Trump đã xem xét các kế hoạch không kích mới nhằm gây áp lực, buộc Tehran phải quay lại bàn đàm phán. Nếu giao tranh nổ ra trở lại, tổng thống có thể tuyên bố bắt đầu một chu kỳ 60 ngày mới theo tiền lệ của các chính phủ tiền nhiệm. Những diễn biến này cho thấy tình hình khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro dù các bên đã đạt được thỏa thuận tạm thời.
Theo: Báo Dân trí
