Giới quan sát nhận định triển vọng hòa bình Trung Đông mờ mịt sau màn đấu khẩu ngày 03/5 giữa Mỹ và Iran cùng sự lung lay của lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
- Mỹ rút quân khỏi Đức phản ánh sự thay đổi chiến lược xuyên Đại Tây Dương
- Nghi phạm mưu sát ông Trump xin dừng giám sát tự sát
- Venezuela ghi nhận tín hiệu tích cực từ Mỹ, Ấn Độ và châu Âu
Những tuyên bố trái chiều từ Washington và Tehran
Theo giới phân tích, ngày 03/5 đánh dấu một bước lùi trong nỗ lực ngoại giao khi Washington và Tehran tiếp tục những màn công kích trực diện. Một số nhà quan sát cho rằng các thông cáo từ IRGC về việc Mỹ đang đối mặt với “thỏa thuận tồi” cho thấy Iran đang cố gắng gia tăng vị thế trên bàn đàm phán. Phía Iran khẳng định rằng họ đã chuẩn bị sẵn sàng cho cả hai phương án: ngoại giao hòa bình hoặc đối đầu quân sự trực diện nếu cần thiết.
Trong khi đó, phản ứng của ông Donald Trump trên mạng xã hội vào ngày 03/5 lại cho thấy một góc nhìn khắt khe đối với các đề xuất của phía Iran. Ông cho rằng Tehran chưa thực sự trả giá đủ cho những hành động của mình trong quá khứ, điều này khiến cho khả năng chấp nhận một thỏa thuận trở nên xa vời. Những lời đe dọa từ cố vấn quân sự Iran về việc đánh chìm tàu chiến Mỹ càng làm cho bầu không khí giữa hai nước trở nên đặc biệt căng thẳng.
Các chuyên gia nhận định rằng “quả bóng” thực sự đang nằm trên sân của cả hai phía, khi mỗi bên đều chờ đợi đối phương nhượng bộ trước. Trước đó, vào ngày 02/5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran đã nhấn mạnh rằng Washington cần chọn con đường ngoại giao để tránh một cuộc đối đầu không đáng có. Tuy nhiên, với những gì đang diễn ra, có vẻ như niềm tin giữa hai quốc gia này vẫn còn là một thứ xa xỉ và khó có thể đạt được trong ngắn hạn.
Tác động từ xung đột Lebanon và áp lực từ phía Đức
Tình hình tại miền Nam Lebanon ngày 03/5 đang tạo ra những rạn nứt nghiêm trọng đối với tiến trình hòa bình Trung Đông. Việc quân đội Israel ra lệnh sơ tán tại 11 thị trấn đã gửi đi một tín hiệu về khả năng bùng phát một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Hezbollah. Các nhà quan sát nhận định rằng nếu lệnh ngừng bắn tại đây sụp đổ, Iran có thể sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ.
Vào ngày 03/5, sự can thiệp của Đức thông qua cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Johann Wadephul và phía Iran cũng cho thấy tính cấp thiết của vấn đề. Berlin đã yêu cầu Iran phải ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz và dừng chương trình hạt nhân, coi đây là điều kiện để duy trì giải pháp đàm phán. Tuy nhiên, nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Đức và Mỹ cũng đang gặp trục trặc sau những bất đồng về chính sách đối với Iran.
Hệ quả của sự rạn nứt này là việc Mỹ quyết định rút quân khỏi các căn cứ tại Đức và đe dọa tăng thuế quan đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu. Những diễn biến từ ngày 27-4 đến nay cho thấy căng thẳng Trung Đông không chỉ là vấn đề khu vực mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến các liên minh quốc tế. Do đó, tương lai của các cuộc đàm phán Mỹ – Iran vẫn còn để ngỏ với nhiều biến số khó lường từ các mặt trận khác nhau.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
