Chiến dịch Tự do: Mỹ hộ tống tàu qua Hormuz và bài toán hạ nhiệt Trung Đông

Chiến dịch Tự do: Tổng thống Trump thông báo Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thương mại khỏi eo biển Hormuz từ 4/5 nhằm giải cứu hàng trăm tàu mắc kẹt.

Chiến dịch Tự do và nỗ lực khai thông huyết mạch hàng hải

Việc Tổng thống Donald Trump công bố triển khai “Chiến dịch Tự do” tại eo biển Hormuz được giới quan sát đánh giá là một bước đi có tính toán nhằm phá vỡ thế bế tắc hàng hải tại Trung Đông. Từ ngày 04/5, Mỹ bắt đầu hướng dẫn các tàu thương mại của các quốc gia trung lập rời khỏi vùng nước đang bị hạn chế.

Theo giới phân tích, việc gọi đây là một “cử chỉ nhân đạo” cho thấy Washington đang cố gắng giảm bớt tính đối đầu quân sự trực tiếp, tập trung vào mục tiêu giải cứu hơn 900 con tàu đang bị “giam lỏng” do xung đột. Dù vậy, thông tin chi tiết về sự tham gia của Hải quân Mỹ vẫn chưa được Nhà Trắng và Lầu Năm Góc làm rõ. Một số nhà quan sát cho rằng, hành động này gửi đi một thông điệp quyết liệt tới bất kỳ bên nào có ý định can thiệp vào lộ trình di chuyển của các tàu thương mại.

Tuy nhiên, trọng tâm hiện nay vẫn là giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo trên biển khi nhiều tàu đã cạn kiệt lương thực sau nhiều tuần chờ đợi. Tính đến ngày 29/4, có hơn 900 tàu thương mại đang neo đậu tại Vùng Vịnh. Con số này đã từng lên đến hơn 1.100 tàu vào thời điểm cuộc xung đột Mỹ – Israel – Iran nổ ra cuối tháng 2.

Triển vọng hòa bình từ những thỏa thuận ngầm

Thông báo của ông Trump không đơn thuần là một hoạt động hộ tống hàng hải mà dường như nằm trong một lộ trình ngoại giao rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran. Theo một số nguồn tin, Tehran đã đề xuất một lộ trình hòa bình 30 ngày để giải quyết xung đột, trong đó việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz là một phần của thỏa thuận. Điều này trùng khớp với tuyên bố của ông Trump về các cuộc thảo luận “rất tích cực” đang được tiến hành để tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia như ông Mark Kimmitt vẫn bày tỏ sự thận trọng về các mối đe dọa từ thủy lôi và các vấn đề pháp lý về bảo hiểm tàu biển. Câu hỏi đặt ra là liệu “Chiến dịch Tự do” sẽ thực sự mở đường cho một thỏa thuận bền vững hay chỉ là một giải pháp tình thế trong khi các bên vẫn đang thăm dò thực lực của nhau trên bàn đàm phán. Kết quả của chiến dịch này sẽ phụ thuộc lớn vào sự phối hợp giữa kế hoạch của Mỹ và phản ứng thực tế từ phía Iran trong những ngày tới.

Tổng thống Trump cho biết “các cuộc thảo luận rất tích cực” đang được tiến hành với Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng. “Tôi nhận thức đầy đủ rằng các đại diện của tôi đang có các cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến một điều gì đó rất tích cực cho tất cả mọi người”, ông Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social.

Theo: Báo Dân trí