Việt Nam tiếp tục giữ ngôi đầu xuất khẩu điều thế giới nhưng đang phải chi một lượng ngoại tệ kỷ lục để nhập khẩu điều thô phục vụ sản xuất.
- Bạo hành trẻ em: Bé gái tử vong sau chuỗi ngày bị tra tấn ở Hà Nội
- Đền Cao An Phụ và tượng đài Trần Hưng Đạo lưu dấu hào khí Đông A trên núi An Phụ
- Lựa chọn trái cây hỗ trợ ổn định đường huyết cho người bệnh tiểu đường
Hạt điều và nghịch lý của trung tâm chế biến hàng đầu
Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy trong tháng 4/2026, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhập khẩu 543,1 nghìn tấn hạt điều với trị giá gần 943 triệu USD. Đây là mức nhập khẩu cao nhất từng được ghi nhận trong một tháng, phản ánh nhu cầu nguyên liệu cực lớn của các nhà máy. Dù đã đứng đầu thế giới về sản lượng điều nhân xuất khẩu suốt hai thập kỷ qua, Việt Nam vẫn không thể tự chủ được nguồn cung nguyên liệu trong nước.
Nghịch lý nằm ở chỗ trong khi nhập khẩu tăng vọt thì xuất khẩu hạt điều trong 4 tháng đầu năm lại giảm 4,6% về khối lượng và 2,9% về giá trị so với năm ngoái. Chỉ tính riêng tháng 4, kim ngạch xuất khẩu đạt 433,4 triệu USD, chưa bằng một nửa so với số tiền bỏ ra để nhập khẩu. Sự chênh lệch này đã khiến ngành điều Việt Nam rơi vào tình trạng nhập siêu khoảng 880 triệu USD chỉ trong vòng 4 tháng đầu năm nay.
Giá trị nhập khẩu tích lũy từ đầu năm đã đạt 2,17 tỷ USD cho 1,3 triệu tấn hạt điều, tăng hơn 32% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giá nhập khẩu bình quân cũng ghi nhận mức tăng 7,6%, đạt khoảng 1.704 USD/tấn. Những con số này cho thấy Việt Nam đang phải chấp nhận mua nguyên liệu với giá cao hơn để duy trì vị thế xuất khẩu, bất chấp việc giá trị thu về từ thành phẩm không tăng trưởng tương xứng.
Hạt điều và bản đồ nguồn cung nguyên liệu hiện nay
Campuchia tiếp tục là đối tác chiến lược khi cung cấp hơn một nửa tổng lượng hạt điều nhập khẩu vào Việt Nam. Với thị phần 51,7%, hạt điều từ quốc gia này đang tràn sang mạnh mẽ với mức tăng trưởng giá trị nhập khẩu gần 30% trong những tháng đầu năm. Sự gần gũi về địa lý giúp Campuchia trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho các doanh nghiệp chế biến tại khu vực phía Nam Việt Nam.
Ngoài thị trường Đông Nam Á, Việt Nam cũng đang đổ tiền vào các quốc gia châu Phi để thu gom điều thô với số lượng lớn. Thị phần của Tanzania hiện chiếm 19,9%, trong khi Bờ Biển Ngà chiếm 11,9% và Nigeria chiếm 1,9%. Tốc độ nhập khẩu từ Bờ Biển Ngà và Nigeria tăng đột biến theo cấp số nhân trong năm nay cho thấy sự chuyển dịch và mở rộng nguồn cung của các doanh nghiệp nội địa để bù đắp sự thiếu hụt nguyên liệu trong nướ.
Tuy nhiên, việc chi hàng tỷ USD để nhập khẩu đang khiến giới chuyên gia lo ngại về tính bền vững của ngành hàng này khi Việt Nam có nguy cơ trở thành “xưởng gia công” cho châu Phi. Năm 2025, Việt Nam đã chi kỷ lục 4,5 tỷ USD cho nhập khẩu hạt điều và xu hướng này vẫn đang tiếp diễn với cường độ mạnh hơn trong năm 2026. Nếu không thể cải thiện năng suất và diện tích trồng trong nước, ngành điều sẽ tiếp tục phụ thuộc sâu vào biến động của thị trường thế giới.
Theo: Báo VietNamNet
