Giới quan sát nhận định việc Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc ông Raul Castro liên quan vụ bắn máy bay năm 1996 đang gây ra những sóng gió ngoại giao mới giữa hai nước.
- Chiến sự Mỹ – Iran: Thượng viện Mỹ mở đường chấm dứt sự can thiệp quân sự
- Hành trình sinh tử của 23 thủy thủ Philippines ở Hormuz
- Tên lửa Minuteman III được Mỹ phóng thử nghiệm thành công tại California
Phân tích tính pháp lý và phản ứng từ phía La Habana
Một số nhà phân tích cho rằng động thái của Bộ Tư pháp Mỹ vào ngày 20/5 mang nhiều sắc thái chính trị trong bối cảnh quan hệ song phương vốn đã phức tạp. Phía Cuba đã nhanh chóng phản hồi bằng một thông điệp cứng rắn, cho rằng Washington không có thẩm quyền để tài phán các sự kiện lịch sử thuộc chủ quyền của họ. Tuyên bố từ La Habana nhấn mạnh vào sự thiếu hụt bằng chứng khách quan trong các cáo buộc này.
Cốt lõi của vấn đề nằm ở cách giải thích sự kiện ngày 24/02/1996, khi hai máy bay của tổ chức “Brothers to the Rescue” bị bắn hạ. Trong khi Mỹ coi đây là một hành động tội phạm, Cuba lại khẳng định đó là kết quả tất yếu của việc vi phạm không phận nhiều lần. Phía Cuba lập luận rằng việc tổ chức này hoạt động từ Miami để gây rối là điều đã được cộng đồng quốc tế biết đến từ lâu.
Các chuyên gia pháp lý quốc tế cho rằng sự việc này làm nổi bật những bất đồng sâu sắc về quyền tài phán xuyên quốc gia. Cuba cho rằng Mỹ đã xuyên tạc sự thật khi bỏ qua các khiếu nại chính thức mà Cuba từng gửi tới ICAO và FAA. Theo giới chức Cuba, hồ sơ sự kiện đã bị phía Mỹ biên tập lại để phục vụ cho các mục tiêu trừng phạt mới nhằm vào giới lãnh đạo nước này.
Tác động của các sự kiện lịch sử đối với an ninh khu vực
Nhìn lại giai đoạn 1994-1996, hồ sơ của Cuba ghi nhận hơn 25 vụ xâm phạm không phận cố ý từ các nhóm đối lập có trụ sở tại Mỹ. Những chuyến bay này không chỉ là hành vi vi phạm hàng không mà còn được coi là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia của đảo quốc này. Cuba cho rằng Mỹ đã không kiểm soát được các hoạt động thù địch diễn ra ngay trên lãnh thổ của mình.
Trong tuyên bố mới nhất, Cuba viện dẫn Hiến chương Liên hợp quốc để khẳng định quyền tự vệ là bất khả xâm phạm. Việc bảo vệ chủ quyền không phận được họ thực hiện dựa trên nguyên tắc tương xứng trước các hành vi khiêu khích kéo dài. Phía Cuba tin rằng các hành động của mình hoàn toàn phù hợp với Công ước Chicago năm 1944 về quản lý hàng không dân dụng quốc tế.
Dù đối mặt với áp lực từ các cáo buộc của Mỹ, Cuba vẫn khẳng định cam kết duy trì hòa bình khu vực. Tuy nhiên, sự ủng hộ dành cho ông Raul Castro và quyết tâm bảo vệ tổ quốc vẫn là ưu tiên hàng đầu của người dân nước này. Giới quan sát dự báo rằng vụ việc này sẽ tiếp tục là rào cản lớn cho bất kỳ nỗ lực cải thiện quan hệ ngoại giao nào trong tương lai gần.
Theo: Báo Dân trí
