Đừng để mùa hè của trẻ biến thành học kỳ thứ ba

Để đảm bảo kỳ nghỉ hè của trẻ diễn ra đúng nghĩa, Sở Giáo dục Hà Nội yêu cầu các trường dừng việc dạy thêm và học trước chương trình ngay từ giữa tháng 5.

Kỳ nghỉ hè của trẻ chấn chỉnh tình trạng dạy thêm và học trước chương trình từ giữa tháng 5

Ngay từ giữa tháng 5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ban hành văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục không tổ chức dạy thêm, học thêm dưới mọi hình thức. Động thái này nhằm chấm dứt việc dạy trước chương trình hoặc tổ chức khảo sát xếp lớp ngay trong kỳ nghỉ, giúp học sinh có thời gian nghỉ ngơi thực chất sau một năm học áp lực. Cơ quan quản lý nhấn mạnh việc tôn trọng khoảng nghỉ cần thiết để trẻ phục hồi năng lượng và tinh thần.

Thực tế ghi nhận, ngay khi tiếng trống bế giảng vừa dứt, nhiều học sinh đã phải đối mặt với lịch học kín đặc từ sáng đến tối với các môn Toán, tiếng Anh và luyện chữ. Thay vì được về quê hay tham gia các hoạt động ngoại khóa, các em phải tham gia các lớp luyện đề và học trước kiến thức lớp mới. Tình trạng này khiến mùa hè không còn là khoảng nghỉ mà trở thành một học kỳ kéo dài dưới tên gọi khác.

Theo giới quan sát, nguyên nhân của hiện trạng này bắt nguồn từ việc xã hội mặc định chuyện học hè là bình thường do tâm lý sợ trẻ quên kiến thức hoặc không theo kịp chương trình mới. Bên cạnh đó, áp lực về chỉ tiêu thành tích của nhà trường và nhu cầu cải thiện thu nhập của giáo viên cũng góp phần duy trì guồng quay này. Khi các yếu tố này chưa được giải quyết triệt để, việc học hè vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức biến tướng khác nhau.

Tác động của áp lực học tập liên tục đối với tâm lý và sự phát triển của học sinh

Việc thiếu hụt không gian nghỉ ngơi khiến nhiều trẻ em rơi vào tình trạng quá tải khi lịch trình mùa hè thậm chí còn dày đặc hơn cả người lớn đi làm. Các chuyên gia giáo dục nhận định rằng trẻ em cần được lớn lên qua những ký ức tuổi thơ và trải nghiệm thực tế thay vì chỉ đóng vai trò như những cỗ máy tích lũy kiến thức đơn thuần. Việc học tập liên tục không ngắt quãng có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của học sinh.

Tại nhiều địa phương, học thêm đã trở thành một “hệ sinh thái” phổ biến khiến phụ huynh rơi vào trạng thái lo lắng nếu không cho con theo học trước. Những lớp học tự nguyện đôi khi chỉ còn là danh nghĩa khi các trung tâm tận dụng tâm lý “sợ thua từ vạch xuất phát” của cha mẹ để thu hút học viên. Điều này vô tình tạo ra sự bất bình đẳng trong giáo dục khi trẻ em không có điều kiện học thêm dễ trở nên tự ti ngay đầu năm học.

Nhiều phụ huynh chia sẻ nỗi lo trẻ sẽ lạm dụng thiết bị điện tử nếu không đi học, tuy nhiên giải pháp không nên là việc tiếp tục nhốt trẻ vào các lớp học quanh năm. Mùa hè đúng nghĩa cần được hiểu là khoảng thời gian để trẻ học các kỹ năng sống, vận động thể chất và khám phá bản thân. Việc học trước chương trình được cho là không mang lại lợi ích bền vững vì các kiến thức này vẫn sẽ được giảng dạy chính thức khi vào năm học.

Phối hợp các nguồn lực xã hội để tạo không gian trải nghiệm lành mạnh

Để các quy định hành chính đi vào thực tiễn, việc thay đổi nhận thức của người lớn về giá trị của sự tự lập và kỹ năng sống là điều tiên quyết. Những năng lực như giao tiếp, rèn luyện sức khỏe và khả năng thích nghi thực tế đôi khi quan trọng hơn việc chiếm ưu thế về điểm số thông qua học trước. Nhà trường cần thay đổi tư duy cạnh tranh bằng thành tích để giảm bớt áp lực không cần thiết lên cả phụ huynh và học sinh.

Bên cạnh nỗ lực từ gia đình, xã hội cần quan tâm hơn đến việc xây dựng các không gian công cộng như thư viện, sân chơi và các lớp năng khiếu có chi phí phù hợp. Khi thiếu vắng các hoạt động cộng đồng và trải nghiệm thiên nhiên tại đô thị, trẻ em dễ có xu hướng tìm đến các thiết bị điện tử hoặc buộc phải quay lại các lớp học thêm. Việc đa dạng hóa các trại hè và lớp kỹ năng sẽ giúp học sinh có môi trường phát triển toàn diện hơn.

Khi tháng 6 bắt đầu, kỳ nghỉ hè thực thụ cần được nâng đỡ bởi cả gia đình, nhà trường và cộng đồng để trẻ có cơ hội sống chậm lại. Những ký ức về một buổi chiều đạp xe, đọc sách dưới bóng cây hay những bữa cơm không vội vàng có giá trị nuôi dưỡng tâm hồn suốt hành trình trưởng thành. Một mùa hè lành mạnh không chỉ giúp học sinh hồi phục tinh thần mà còn tạo động lực tích cực cho năm học mới.

Theo: Dân trí