Tại Iran, sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu và xung đột đang đẩy quốc gia này vào tình trạng phá sản tài nguyên nước với những hệ lụy không thể đảo ngược.
- Tranh chấp mua nhà: Mất trắng 2,6 tỷ đồng vì bỏ lỡ yêu cầu độc lập tại tòa
- Đề xuất xây dựng ứng dụng điện thoại hỗ trợ cứu hộ trẻ em bị bạo hành
- Lào Cai: Chú để cháu 1 tuổi cầm lái xe máy rồi quay phim
Khủng hoảng nước Iran khiến kế hoạch dời đô trở nên cấp thiết
Tháng 11/2025, bốn trong năm hồ chứa chính cung cấp nước cho Tehran đã cạn tới 88%. Riêng hồ Amir Kabir chỉ còn khoảng 8% dung tích. Cuộc khủng hoảng nước hiện nay tại Tehran đã vượt xa những cảnh báo thông thường khi mực nước tại các hồ chứa chiến lược liên tục phá đáy lịch sử,. Hồ Amir Kabir, nguồn cung chính cho hàng triệu dân, hiện chỉ còn là một lòng hồ khô cằn với dung tích thực tế chưa đầy 10%. Khi đối mặt với tình trạng “phá sản tài nguyên nước”, giới chức Iran buộc phải thừa nhận rằng khả năng phục hồi tự nhiên của hệ thống thủy lợi đang dần mất đi do sự khai thác quá mức trong thời gian dài.
Việc di dời hơn 10 triệu cư dân khỏi thủ đô Tehran không còn là một ý tưởng xa vời mà đã trở thành đề xuất cấp bách của Tổng thống Masoud Pezeshkian,. Dự án xây dựng đô thị mới tại Makran, kéo dài tới biên giới Pakistan, được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán nguồn nước nhờ vị trí gần biển, dù chi phí có thể lên tới hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng đây chỉ là giải pháp phần ngọn khi quốc gia này vẫn chưa có một chiến lược dài hạn để thích ứng với sự thiếu hụt tài nguyên bền vững.
Sức nóng từ biến đổi khí hậu cộng với nhu cầu nước tăng vọt đã khiến các hoạt động kinh tế và giáo dục tại nhiều thành phố lớn bị đình trệ thường xuyên. Người dân tại nhiều khu vực của Tehran và Mashhad đang phải sống trong cảnh thiếu nước sinh hoạt định kỳ, buộc phải dựa vào các nguồn cấp nước không ổn định. Những giải pháp như hiện đại hóa hệ thống tưới tiêu và nâng cấp hạ tầng vận chuyển nước vẫn đang bị trì hoãn do thiếu hụt nguồn vốn và ưu tiên ngân sách cho các mục tiêu khác.
Cái giá của mục tiêu tự chủ lương thực thiếu bền vững
Trong nỗ lực khẳng định sự tự cường, Iran đã theo đuổi chính sách mở rộng nông nghiệp bất chấp những hạn chế khắc nghiệt về địa lý và khí hậu. Việc khuyến khích trồng các loại cây cần nhiều nước để xuất khẩu như hồ trăn và chà là đã vắt kiệt các tầng chứa nước ngầm. Hiện tại, nông nghiệp chiếm tới 90% lượng nước tiêu thụ quốc gia, trong khi 32 tầng chứa nước ngầm lớn nhất đang rơi vào tình trạng bị khai thác quá mức nghiêm trọng.
Sự gia tăng đột biến của các giếng khoan điện chìm trong những năm qua đã mang lại hiệu quả ngược khi mực nước ngầm sụt giảm nhanh chóng và bị nhiễm mặn. Nông dân Iran đang phải đối mặt với thực tế là dù đã đầu tư thêm máy bơm hiện đại để hút nước ở độ sâu lớn, năng suất cây trồng vẫn giảm do chất lượng đất bị hủy hoại bởi muối mặn. Đây là một vòng xoáy đi xuống mà nếu không có sự thay đổi mang tính cấu trúc trong quản trị tài nguyên, các hệ sinh thái sẽ sớm sụp đổ.
Bên cạnh đó, những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang tạo ra mối đe dọa trực tiếp tới an ninh nguồn nước thông qua các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu mạng lưới điện bị gián đoạn, toàn bộ hệ thống xử lý nước thải và nhà máy khử mặn sẽ ngay lập tức ngừng hoạt động,. Trong bối cảnh xung đột kéo dài, việc Iran phải ưu tiên nguồn lực cho tái thiết quân sự có thể khiến các mục tiêu bảo vệ môi trường bị đẩy xuống hàng thứ yếu, làm tương lai nguồn nước càng trở nên mịt mờ.
Theo: Báo Dân trí
